Bayrak taşıyıcı Türk Hava Yolları (THY), kuruluşunun 88. yıl dönümünü kutluyor. 20 Mayıs 1933’te Milli Savunma Bakanlığı’na bağlı Devlet Hava Yolları İşletmesi olarak kurulan şirketin ilk genel müdürü ülkenin ilk Türk havacıları arasında bulunan Fesa Evrensev oldu.

İlk bütçesi 180 bin liraydı

İlk bütçesi 180 bin lira olan THY’nin 7’si pilot, 8’i makinist, 8’i memur ve biri telsizci olmak üzere toplam 24 personeli vardı. İlk filoda 2 adet 5 koltuklu King Bird, 2 adet 4 koltuklu Junkers F-13 ve bir adet 10 koltuklu ATH-9 yer alıyordu. 1936’da uçak sayısı 8’e, koltuk sayısı 64’e ulaşan THY’nin bütçesi ise bir milyon liraya yükseldi. Devlet Hava Yolları İşletmesi, 1938’de Devlet Hava Yolları Umum Müdürlüğü adını alarak Ulaştırma Bakanlığı’na bağlandı. Uçak sayısını 52’ye ve koltuk sayısını ise 845’e taşıyan şirket, 1945’te uçulan şehir adedini 3’ten 19’a çıkardı.

Başarı öyküsü

THY’nin ilk yurt dışı seferi Atina’ya 1947’de gerçekleştirdi. 1951’de de Lefkoşa, Beyrut ve Kahire gibi yeni noktalara sefer yapmaya başladı. Devlet Hava Yolları Umum Müdürlüğü, 6623 sayılı kanunla değiştirilerek 1953 yılında bugünkü THY ismini aldı. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği’ne (International Air Transport Association-IATA) 1956’da üye olan THY, 1957’de kapılarını yabancı sermayeye açtı. İngiliz havayolları şirketi British Overseas Airways Corporation’a (BOAC) yüzde 6.5 pay sundu. THY tarafından hizmet verilen yolcu sayısı 1957’de 1956’ya göre iki kat artarak 394 bine yükseldi. 1960’ta Ankara-İstanbul-Atina-Roma yurt dışı sefer hattına Frankfurt eklendi. Atlantik Okyanusu’nu aşan ilk uçuş 1961’de icra edildi. 1964’te Brüksel, Münih ve Tel Aviv; 1965’te Amsterdam, Belgrad ile Tebriz; 1967’de Zürih, Budapeşte ve Cenevre hatları devreye alındı. 1969’da Köln, 1971’de Düsseldorf ve Stuttgart, 1972’de Hannover ile Hamburg, 1973’te Kopenhag, Berlin ve Nürnberg hatları açıldı. Bayrak taşıyıcının yolcu sayısı 1967’de 528 bin iken, 1973’te 2.5 milyona dayandı.

1977’de yeniden millileştirildi

THY’nin 20 yıl önce yabancı sermayeye açılan hisseleri, 1977’de Maliye Bakanlığ’nca alınarak şirket yeniden millileştirildi. Şirket, 1983’te 50. yıl dönümüne ulaştığında 3 kıtada 4 bin 37 koltuk kapasiteli 30 uçakla 30 bin ton kargo ve 2.5 milyon yolcuyla öne çıkıyordu. 1984’te kamu iktisadi kuruluşu statüsüne geçen THY, 1985’te 4 adet Airbus A310’un filoya katılmasıyla Uzak Doğu ve okyanus aşırı seferlere başladı. 1987’de New York hattıyla 4. kıtaya da uçuş yapmaya başladı. Şirket, 1994’te Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na bağlandı ve iktisadi devlet teşekkülü statüsüne geçti.

Ses getiren sponsorluklar

THY, 2013’te dünyada en fazla noktaya uçan hava yolu firması oldu. Mottosunu ‘Dünya Daha Büyük Keşfet’ olarak değiştiren şirket, bunu Kobe Bryant ve Lionel Messi’nin rol aldığı yeni reklam filmiyle duyurdu. THY, Borussia Dortmund ve Aston Villa’yla da sponsorluk anlaşmaları imzaladı. Euroleague Basketball’la isim sponsorluğu anlaşması yaptı. Reklam filminde Didier Drogba ve Lionel Messi’yi ağırladı. Avrupa Futbol Şampiyonası’nın 55 yıllık tarihinde bir ilki gerçekleştiren THY, 2016’da Fransa’da düzenlenen UEFA EURO 2016’nın ilk resmi hava yolu ortağı olarak UEFA’yla sponsorluk anlaşması imzaladı. Bu süreçte çeşitli kültür ve spor organizasyonlarına destek veren THY’nin marka değeri 2015’te 2.2 milyar dolara vardı.

320 şehre uçuyor

Bugün kuruluşunun 88. yıl dönümünü kutlayan Türkiye’nin bayrak taşıyıcısı THY, özellikle 2000’den sonra yaptığı atılımlarla dünya çapında bilinen küresel bir marka haline geldi. Halihazırda genç filosunda 365 adet uçak bulunan şirket, 127 ülkeye, 320 şehre ve 325 havaalanına uçuyor. Uçuş gerçekleşen ülkelerin 43’ü Avrupa’da, 22’si Uzak Doğu’da, 14’ü Ortadoğu’da, 39’u Afrika’da, 9’u Amerika’da bulunuyor. Dünyanın en çok ülkesine uçan hava yolu olma özelliği taşıyan THY’nin 5 bin 432’si pilot, 12 bin 52’si kabin memuru, 627’si yönetici olmak üzere on binlerce çalışanı bulunuyor.

Ödüller aldı

THY, 1996’da www.thy.com adresini açtı, sermayesini 50 trilyon lira seviyesine getirdi. Airbus tarafından aynı yıl şirkete A340 Uçaklarını Dünyada En Etkin Kullanan Havayolu Ödülü takdim edildi. Türkiye’ye en çok döviz kazandıran kuruluş olarak 1998’de İstanbul Ticaret Odası (İTO) tarafından Altın Plaket Birincilik Ödülü’ne lâyık görülen THY, 1990’ların sonu ile yeni yüz yılın başında yurt dışında çok sayıda ortak ve karşılıklı uçuş anlaşması imzaladı. 2000’de ABD’de ve Uzak Doğu’da birden fazla noktaya uçmaya başladı. 2001’de Sabiha Gökçen Havaalanı’ndan Ankara’ya ilk uçuşunu yaptı. Avrupa Havayolları Birliği’nin açıkladığı tüketici raporuna göre THY, 2004’te ‘uçakları zamanında kalkan ve en az kayıp bagaj olayıyla karşılaşılan’ ikinci firma oldu. 2006’da 100. uçağını filosuna katan, 2007’de havacılık sektöründe Ulusal Kalite Ödülü’nü alan şirket, 2008’de Star Alliance’a katıldı. 2012’de 200. uçağını filosuna dahil etti.