Lozan Anlaşması hakkında değerlendirmelerde bulunan tarihçi - yazar Mustafa Armağan'ın bugünkü yazısı...

“Lozan Antlaşması’nın onaylanması için elimden geleni yapıyorum. Bunu neden yaptığımı bu Meclise birkaç kez açıkladım. Lozan Antlaşması onaylanmadan, ikmal edilip bir kenara konulmadan Yakın Doğu’nun meselelerini halletmeye gerçek manada devam edemeyiz.”

İngiltere Başbakanı Parlamentoda Lozan Antlaşması’nın neden önemli olduğunu bu cümlelerle dile getirirken biz “Lozan zaferdir” çığlıkları atıyorduk.

24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan ne zaman onaylanmıştır? Kitaplarımızda hiç geçmeyen bir cevabı vardır bu sıradan sorunun.

Lozan’ın imzalanış tarihini öğretip de onay tarihini öğretmemek, Kemalist tarihin 100 yıldır “Türkiye Cumhuriyeti’nin tapusu” diye diline doladığı antlaşmanın ne kadar az bilindiğini gösterir.

TBMM’nin 23 Ağustos 1923’te kabul ettiği Lozan’ı 6 ay sonra bile İngiliz Başbakanı Avam Kamarası’na onaylatmak için çırpınıyordu.

Peki İngilizler için neden önemliymiş Lozan?

Başbakanın dediği gibi Lozan onaylanmadan, ikmal edilip bir kenara konulmadan Yakın Doğu’nun meselelerini halletmeye gerçek manada devam edemezlermiş de ondan. Yakın Doğu, yani Osmanlı meselelerini halletmek için Lozan’ın imzalanması yetmez, onaylanıp yürürlüğe girmesi de gerekirdi zira.

...YAZININ DEVAMI İÇİN TIKLAYINIZ...