Gündem
IBAN mağdurları ne olacak?
12. Yargı Paketi'nde yer alması beklenen IBAN düzenlemesi son anda metinden çıkarılırken, hesaplarını üçüncü kişilere kullandırdıkları gerekçesiyle yargılanan binlerce kişi çözüm bekliyor.
12. Yargı Paketi'nde yer alması beklenen IBAN düzenlemesi son anda metinden çıkarılırken, hesaplarını üçüncü kişilere kullandırdıkları gerekçesiyle yargılanan binlerce kişi çözüm bekliyor.
HÜDA PAR Milletvekili Serkan Ramanlı da , ekonomik zorluklar nedeniyle hesaplarını kullandıran gençlerin suç ağlarının hedefi haline geldiğini belirterek, asıl faillerin tespit edilmesi ve mağduriyetlerin giderilmesi çağrısında bulundu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı 4. Yargı Reformu Strateji Belgesi kapsamında hazırlanan 12. Yargı Paketi'nin ayrıntıları ortaya çıktı. AK Parti Grup Başkanvekili Muhammed Emin Akbaşoğlu, paketin yargı süreçlerini hızlandıracak ve dijitalleşmeyi artıracak önemli düzenlemeler içerdiğini açıkladı.
Teklife göre hukuk yargılamalarında duruşmalar arasındaki süre kural olarak 3 ayı geçemeyecek. Ancak bilirkişi incelemesi veya istinabe işlemleri gibi zorunlu durumlarda hakim gerekçesini belirtmek kaydıyla daha uzun süre belirleyebilecek.
Yargıda dijital dönüşüm kapsamında e-Duruşma sisteminin kapsamı da genişletilecek. Böylece ön inceleme duruşmaları da elektronik ortamda gerçekleştirilebilecek.
Paketle birlikte noterlik işlemlerinde önemli kolaylıklar sağlanması planlanıyor. Noterlerin talep edilen evrakların onaylı örneklerini elektronik ortamda güvenli elektronik imza ile ilgili mercilere kısa sürede iletebilmesine imkan tanınacak.
Türk Ceza Kanunu'nda yapılacak değişiklikle, haksız menfaat sağlamak amacıyla banka veya hesap bilgilerini başkalarıyla paylaşmak bağımsız bir suç olarak düzenlenecek. Bu fiili işleyenler hakkında hapis cezası uygulanacak.
Düzenleme kapsamında, dolandırıcılıkta kullanılan hesapların sahipleri de artık "nitelikli dolandırıcılık" yerine yeni oluşturulan suç kapsamında yargılanacak.
Yargılamaların makul sürede sonuçlandırılması amacıyla Yargıtay'ın bozma yetkisinde de değişikliğe gidilecek. Buna göre, ilk derece mahkemelerinin yalnızca görevsizlik veya yetkisizlik gerekçesiyle verdiği kararlar için Yargıtay'ın bozma kararı vermesinin önüne geçilecek.
Paket ayrıca Adli Tıp Kurumu'nun bilimsel kapasitesinin güçlendirilmesini ve idari yargıdaki bazı uyuşmazlıkların tek hakim tarafından karara bağlanmasını öngörüyor.
Öte yandan Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları sonrasında ortaya çıkan hukuki boşlukların giderilmesi amacıyla çeşitli kanunlarda da değişiklik yapılacak.
IBAN DÜZENLEMESİ PAKETTE YOK
Kamuoyunda uzun süredir tartışılan ve yaklaşık 300 bin kişiyi ilgilendirdiği belirtilen "IBAN hesap kullandırma" düzenlemesi, TBMM'ye sunulan 12. Yargı Paketi'nin nihai metnine dahil edilmedi.
Taslak çalışmalarda yer aldığı öne sürülen düzenleme, banka hesap bilgilerini başkalarına kullandıran veya dolandırıcılık amacıyla paylaşan kişilere yönelik yeni bir suç tanımı ve 1 ila 3 yıl arasında hapis cezası öngörüyordu. Ancak AK Parti tarafından son aşamada metinden çıkarıldığı öğrenildi.
Son yıllarda "IBAN mağdurları" olarak adlandırılan çok sayıda kişi, hesaplarını komisyon karşılığında kullandırmaları ya da "evde ek iş", "hesabımda bloke var" gibi yöntemlerle kandırılmaları nedeniyle yasa dışı para transferlerine aracılık ettikleri iddiasıyla yargılanıyor. Bu grubun önemli bölümünü ev kadınları, üniversite öğrencileri ve gençler oluşturuyor.
TBMM'ye sunulan 29 maddelik 12. Yargı Paketi incelendiğinde, Türk Ceza Kanunu'nda bu konuya ilişkin herhangi bir değişiklik yapılmadığı görüldü. Paket; İcra ve İflas Kanunu, İdari Yargılama Usulü Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu dahil 12 farklı kanunda düzenlemeler içeriyor.
IBAN mağdurlarını ilgilendiren düzenlemenin neden paketten çıkarıldığına ilişkin ise AK Parti tarafından henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Bu nedenle söz konusu kişiler mevcut mevzuat çerçevesinde yargılanmaya devam edecek.
BİNLERCE MAĞDUR ÇÖZÜM BEKLİYOR
Geçtiğimiz haftalarda kendilerini "IBAN mağduru" olarak tanımlayan vatandaşlar yaşadıkları mağduriyetleri kamuoyuyla paylaşmak için Ankara'da bir araya geldi. Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesi kapsamında yürütülen soruşturmalarda adlarının geçtiğini belirten mağdurlar, hesaplarının üçüncü kişiler tarafından kullanıldığını ve dolandırıcılık dosyalarına dahil edildiklerini söyledi.
Burs, iş vaadi, ek gelir fırsatı veya "kargonuz var" gibi yöntemlerle kandırılan yüz binlerce kişinin mağdur olduğu belirtiliyor.
Mali Suçları Araştırma Kurulu'nun (MASAK) verilerine göre, 2025 yılında yaklaşık 1 milyon şüpheli işlem bildirimi yapıldı. Bildirimlerin yarısından fazlası bankalar tarafından gerçekleştirildi. Yapılan incelemelerde dosyaların yüzde 65'inde dolandırıcılık suçunun işlendiği tespit edildi.
Yetkililer, suç örgütlerinin ele geçirdikleri banka hesapları üzerinden yasa dışı bahis, kumar, uyuşturucu ticareti ve benzeri suçlardan elde edilen gelirleri aklamaya çalıştığını belirtiyor.
Ankara'daki buluşmada mağdurlar adına konuşan İlyas Ataş, binlerce kişinin ağır ceza dosyalarıyla karşı karşıya kaldığını söyledi. Ataş, birçok kişinin arkadaşlarının, akrabalarının veya çeşitli vaatlerde bulunan kişilerin yönlendirmesiyle hesaplarını kullandırdığını belirterek, "Binlerce vatandaşımız hukuki bir girdabın içine sürüklenmiş durumda. İnsanlar iyi niyetle hareket ettiğini düşünürken ceza dosyalarının sanığı haline geliyor" dedi.
Dolandırıcıların kendi hesap bilgilerini kullanmadığını vurgulayan Ataş, gerçek suçluların dijital ortamda izlerini gizleyerek paraları yurt dışına veya kripto para sistemlerine aktardığını savundu. Ataş, "Hiçbir dolandırıcı kendi adına hesap kullanmaz. Ancak soruşturmaların merkezinde çoğu zaman hesap sahipleri yer alıyor. Aynı hesap üzerinden geçen her işlem için ayrı davalar açılması da mağduriyetleri büyütüyor" ifadelerini kullandı.
IBAN mağdurları, yeni yasal düzenleme hazırlanırken iyi niyetli vatandaşlarla suç örgütlerinin birbirinden ayrılmasını sağlayacak adımlar atılmasını ve yaşadıkları mağduriyetlerin giderilmesini talep ediyor.
HÜDA PAR: IBAN KİRALAMA GENÇLERİ SUÇ AĞLARINNI HEDEFİ HALİNE GETİRİYOR
HÜDA PAR Batman Milletvekili Serkan Ramanlı da, son dönemde yaygınlaşan IBAN kiralama uygulamasının gençleri ekonomik suçların "görünmez taşıyıcıları" haline getirdiğini belirterek, konunun ciddi bir toplumsal ve hukuki sorun boyutuna ulaştığını söyledi.
Ekonomik zorluklar nedeniyle birçok gencin banka hesaplarını üçüncü kişilere kullandırdığını ifade eden Ramanlı, bu kişilerin çoğu zaman farkında olmadan dolandırıcılık ve kara para aklama gibi suç ağlarının parçası haline geldiğini dile getirdi.
Ramanlı, yaptığı açıklamada, "Türkiye’de son dönemde yaygınlaşan IBAN kiralama pratiği, gençleri ekonomik suçların görünmez taşıyıcılarına dönüştürüyor. Geçim sıkıntısı yaşayan gençler hesaplarını üçüncü kişilere açıyor ve çoğu zaman ağır nitelikli dolandırıcılık suçlarının içine çekiliyor" dedi.
Soruşturmalarda asıl faillerin tespit edilememesi halinde yalnızca hesaplarını kullandıran gençlerin çok sayıda dolandırıcılık eyleminin faili gibi yargılandığını belirten Ramanlı, bunun ceza hukukunun kusur sorumluluğu ve ölçülülük ilkeleriyle bağdaşmadığını savundu.
Bu durumun gençlerin eğitim ve çalışma hayatlarını olumsuz etkilediğini kaydeden Ramanlı, "Uzun vadede bu süreç gençlerin toplumsal bütünleşme imkanlarını geri dönüşü zor şekilde tahrip ediyor" ifadelerini kullandı.
Ramanlı, devletin teknik takip ve finansal analiz kapasitesini artırarak suçun gerçek faillerine ulaşması gerektiğini belirterek, hesabını ekonomik baskı veya dikkatsizlik sonucu kullandıran gençler için farklı bir yaklaşım benimsenmesini önerdi.
Mağdurun zararının karşılanması halinde bu kişilerin uzlaştırma kapsamına alınabileceğini ifade eden Ramanlı, "Suçun asli faili olmayan gençler, kriminolojik olarak ara taşıyıcı konumları nedeniyle ağır ceza tehdidinin dışında tutulmalıdır. Böyle bir yaklaşım hem ceza adaletinin orantılılık ilkesine uygun olacak hem de gençleri suç ağlarının kolay hedefi olmaktan koruyacaktır" değerlendirmesinde bulundu.
DOĞRU HABER