TAHSİN HAN

Yunan Militaire dergisinde yayımlanan kapsamlı ve eleştirel analizde, Başbakan Kiriakos Miçotakis’in Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) Yunanistan Dönem Başkanlığı kapsamındaki üst düzey açık görüşmede Türkiye-Libya mutabakatını kınamak amacıyla sunduğu Ege Denizi haritasının ciddi teknik, stratejik ve hukuki hatalar barındırdığı öne sürüldü. 1995’ten bu yana Yunanistan’ın 1982 tarihli BM Deniz Hukuku Sözleşmesi’ni (UNCLOS) ulusal alanda uygulamayı zorunlu kılan bir iç kanuna sahip olduğu, ancak bugüne kadar hiçbir hükümetin bu yasal hakkı fiilen kullanmadığı ve ülke kamuoyunun devletin elindeki bu hukuki araçtan habersiz bırakıldığı belirtildi.

Atina yönetimlerinin Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) ilan etmekte kronik bir gecikme yaşadığı vurgulanan haberde, Türkiye’nin bu idari ve hukuki boşluklardan faydalandığı iddia edildi. Ankara’nın Libya ile imzaladığı deniz yetki alanı anlaşmasının Atina tarafından yasadışı olarak nitelendirildiği hatırlatılırken; Türkiye’nin Kasos adası çevresinde ve Doğu Akdeniz’deki stratejik arama faaliyetlerinde Yunanistan’a sorunlar çıkardığı ileri sürüldü. Yunan hükümetinin zamanında tam kapsamlı bir MEB ilanı yapmış olması halinde, Türkiye’nin bu adımları atmasının hukuken imkansız veya en azından çok daha zorlaşacağı iddia edildi.

Chevron gibi küresel enerji şirketlerinin madencilik faaliyetlerinin bile net bir MEB ilanı olmadan belirsizlik içinde yürütüldüğü ifade edildi.

HARİTA ÇOK SORUNLUYDU

Mitsotakis’in BM platformunda Türk-Libya mutabakatını kınama hamlesinin ilkesel olarak doğru ancak harita seçimi ve sunumu açısından büyük bir diplomasi hatası olduğu aktarıldı.

Miçotakis’in, Türkiye’nin Yunan adalarının kıta sahanlığını ve MEB haklarını yok saydığını belirttiği, fakat BM’ye sunduğu haritada adaların potansiyel yetki alanlarını göstermediği ifade edildi. Yunanistan’ın hak iddia ettiği potansiyel sınırları içeren ve kamuoyunda Sevilla Haritası olarak bilinen taslağın sunulmamasının, Atina’nın uluslararası hukuktaki tezlerini sarstığı ve diplomaside zayıf bir duruş sergilenmesine yol açtığı öne sürüldü.

 

TÜRKİYE’YE ÇALIŞTILAR!

Sunulan eksik ve kusurlu haritayla Ege Denizi’nin uluslararası alanda ağırlıklı olarak uluslararası sular gibi gösterildiği ve Yunan egemenliğinin yalnızca 6 millik karasularına sıkıştırıldığı ifade edildi.

Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis’in 6 mili kırmızı çizgi olarak ilan eden söylemlerine dikkat çekilerek, dışişlerinin müzakere sürecinde büyük zafiyet gösterdiği iddia edildi. Başbakan Miçotakis, Dışişleri Bakanı Gerapetritis ve Çevre Bakanı Stavros Papastavrou’nun Ege’yi uluslararası deniz alanı statüsünde sunarak Türkiye’nin bölgedeki yetki alanlarını genişletme hedeflerine dolaylı katkı sağladıkları ileri sürüldü. Bu durumun Yunanistan’ın milli egemenlik haklarına zarar verdiği belirtildi.