Siyaset
Saatler kaldı: Meclis Mekke Anlaşması'nı oylayacak
Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasını öngören kanun teklifi, bugün TBMM Genel Kurulu'nun gündemine gelecek. Teklifin Genel Kurul'daki görüşmelerinin bugün yapılması bekleniyor.
Mekke Anlaşması, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ı “Çekirdek Taraflar” olarak tanımlıyor. Anlaşmanın 2. maddesi uyarınca taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı veya askeri saldırganlık, üç ülkeye yönelik saldırı olarak kabul edilecek.
Askeri yardım için talep ve oy birliği gerekecek
Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesindeki meşru müdafaa hakkına dayanan düzenleme, askeri imkanlar dahil mevcut yardım olanaklarının kullanılmasını öngörüyor. Süreç, saldırıya uğrayan ülkenin talebiyle başlayacak. Üç ülke, saldırıyı değerlendirdikten sonra yardımın kapsamına ve niteliğine oy birliğiyle karar verecek. Askeri birlik gönderilmesi konusunda Türkiye açısından Anayasa’nın 92. maddesi esas alınacak.
Ortak silah üretimi ve lojistik destek
Taraflar savunma sanayisinde ortak üretim yapacak, ileri teknoloji alanlarında ortak araştırma ve geliştirme projeleri yürütecek ve uzman personel yetiştirecek. Barış, savaş ve olağanüstü durumlarda mühimmat, silah, yakıt ve yedek parça tedariki için ortak bir lojistik destek mekanizması kurulacak.
Daimi sekretarya Suudi Arabistan’da kurulacak
Dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından oluşacak Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi, dönüşümlü ev sahipliğiyle yılda en az iki kez toplanacak. Ülke liderleri de gerekli görülürse yılda bir kez bir araya gelebilecek.
Daimi sekretaryaya Suudi Arabistan ev sahipliği yapacak. Üç yıllık dönemlerle dönüşümlü olarak yürütülecek genel sekreterlik görevini ilk olarak bir Pakistan vatandaşı üstlenecek. Yeni ülkelerin katılımı, üç kurucu tarafın oy birliğine bağlı olacak.
İstihbarat güvenli kanallardan paylaşılacak
Anlaşmanın 9. ve 13. maddeleri, terörle mücadele ve istihbarat iş birliğini düzenliyor. Taraflar, üzerinde anlaştıkları güvenli kanallar üzerinden bilgi ve istihbarat paylaşacak. Gizlilik dereceli belgelere erişim, görev gereği bu bilgilere ihtiyaç duyan kişilerle sınırlı tutulacak. Belgeler üçüncü ülkelerle veya şirketlerle paylaşılamayacak.
İlk 10 yıl anlaşmadan çekilme hakkı olmayacak
Anlaşma, onay belgelerinin sekretaryaya teslim edilmesinin ardından yürürlüğe girecek ve süresiz geçerli olacak. Taraflar ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan çekilemeyecek. Bu sürenin ardından en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunarak çekilme hakkını kullanabilecek.