Türkiye'de üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkını azaltmak amacıyla hazırlanan Hal Yasası düzenlemesinde önemli aşamaya gelindi. AK Parti'nin gıda enflasyonuyla mücadele kapsamında üzerinde çalıştığı 9 maddelik taslak, Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı yetkililerinin katılımıyla AK Parti Grup Başkanlığında değerlendirildi.

Yeni düzenlemeyle üreticilerin ürünlerini daha az aracıyla tüketiciye ulaştırması, hal içerisindeki ticaretin sıkı denetime alınması ve fahiş fiyat artışlarına neden olan uygulamaların önlenmesi hedefleniyor.

ÜRETİCİNİN ÖNÜNDEKİ ENGELLER KALKIYOR

Hazırlanan taslağın en dikkat çekici maddelerinden biri, üreticilerin ürünlerini doğrudan satışa sunabilmesine yönelik düzenleme oldu.

Üretici birlikleri, kendi aracı kuruluşlarını kurabilecek veya herhangi bir komisyoncuya ihtiyaç duymadan ürünlerini hallere ulaştırabilecek.

Böylece çiftçinin ürününü pazara sunarken katlandığı aracılık maliyetlerinin azaltılması ve üreticinin satış imkânlarının genişletilmesi amaçlanıyor.

KOMİSYONCULARA YENİ YASAK GELİYOR

Hal içerisindeki ürün ticaretine de önemli sınırlamalar getiriliyor.

Taslağa göre komisyoncuların birbirlerine ürün satması engellenecek. Tacirlerin kendi aralarındaki satışları ile aracı kuruluşların birbirlerine gerçekleştirdiği işlemler de yasak kapsamına alınacak.

Komisyoncuların tacirlere ürün satmasına ise izin verilecek.

Bu adımla sebze ve meyvelerin tüketiciye ulaşmadan önce defalarca el değiştirmesinin ve her işlemde fiyatının yükselmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

FAHİŞ KOMİSYON ALANLARA HAPİS YOLU

Yeni düzenlemenin en dikkat çekici başlıklarından biri de komisyonculara uygulanacak yaptırımlar.

Belirlenen sınırların üzerinde komisyon alarak ürün fiyatlarının yükselmesine neden olan aracılar hakkında hapis cezası öngörülüyor.

Satış işlemlerinde şeffaflık kurallarını ihlal eden ve fiyat bildirimlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyenler için de idari para cezalarının yanı sıra hapis yaptırımı uygulanması değerlendiriliyor.

ZİNCİR MARKETLERDE YERLİ ÜRÜNE ÖNCELİK

Düzenlemeyle yerli üretimin desteklenmesi ve yerli ürünlerin market raflarında daha fazla yer bulması da amaçlanıyor.

Bu kapsamda yerli ürün satışına ağırlık veren marketlere vergi avantajı sağlanması üzerinde çalışılıyor.

Zincir marketlerin raflarında belirli oranda yerli ürün bulundurmasının zorunlu hâle getirilmesi de değerlendirilen seçenekler arasında bulunuyor.

Öte yandan tarımsal kooperatiflerin sayısının iki katına çıkarılması hedefleniyor.

TARLADAN MARKETE KADAR TAKİP EDİLECEK

Sebze ve meyvelerin üretim noktasından satış rafına kadar izlenebilmesi için dijital takip sisteminin güçlendirilmesi planlanıyor.

Yeni sistem sayesinde ürünlerin hangi aşamalardan geçtiği, satış işlemleri ve stok hareketleri kayıt altına alınacak.

Böylece kayıt dışı ticaretin önlenmesi, vergi kayıplarının azaltılması ve fiyat hareketlerinin daha etkin denetlenmesi amaçlanıyor.

Hallerin ürün kalitesi, stok takibi ve gıda güvenliği konusundaki sorumlulukları da artırılacak.

GÖZLER MECLİS'E ÇEVRİLDİ

Hazırlıkları son aşamaya gelen düzenlemenin yıl sonunda Türkiye Büyük Millet Meclisine taşınması bekleniyor.

9 maddelik taslağın mali torba kanun teklifine eklenmesi veya bağımsız bir kanun teklifi olarak sunulması seçenekleri değerlendiriliyor.

Düzenleme henüz yasalaşmadığı için öngörülen yasaklar ve hapis cezaları yürürlükte bulunmuyor. Teklifin Meclis sürecinde son şeklini alması bekleniyor.