Doların 5 lira seviyelerini zorlamasının ardından Merkez Bankası’nın 4 sene sonra takvimin dışına çıkarak ara Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısı yapması ve borç verme faiz oranını 300 baz puan arttırmasıyla kur 4,50 TL’ye kadar geriledi. Müdahaleyi önemli gören ekonomistler bundan böyle geçici değil, kalıcı tedbirlere başvurulması konusunda hemfikir.

MÜDAHALEDE GEÇ KALINDI

Trakya Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Sadi Uzunoğlu, doların artışına karşı gerekli müdahalenin vaktinde yapılmadığına işaret ederek, “Maceraya gerek yoktu. Kur 5 liraya gelmeden evvel aşama aşama önlem alınabilirdi” dedi. Dalgalanmaların nedenlerine de değinen Uzunoğlu, şu açıklamalarda bulundu: “Maliyet enflasyonundan ötürü kurda oynamalar görüyoruz. Onun için enflasyon ile mücadele ön planda tutulmalı. İthalata dayalı ekonomi de şokları getiren faktörlerden. Dışarıdan para bulmak kolay değil, her şeyin bir bedeli var. Onun için derhal üretime dayalı bir ekonomiye geçmemiz, enerjide ve diğer alanlarda ithalata bağımlılıktan kurtulmamız gerekiyor.”

İMALATA ODAKLANMALIYIZ

Kırklareli Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Hasan Eken ise kur oynamalarına karşı köklü tedbirler alınmasını tavsiye etti. “Dolar, Euro ve Sterlin gibi para birimlerini değerli kılan talep değil, ithalattır” diyen Eken, şöyle devam etti: “Ülke olarak devamlı ithalat yapıyoruz. Bu ithalat için gerekli para nereden bulunacak? Malum bizim önemli miktarda dış ticaret açığımız var. Bu açık nereden ve ne şekilde karşılanacak? Onun için yapmamız gereken ithalata değil, imalata odaklanmak. Şu muhakkak ki yerli üretime ve ihracata önem vermeliyiz.”

‘YENİ BİR TL ÇIKARILSIN’

İlginç bir öneri de ortaya atan Eken, “Bırakın faiz arttırılmasın, dolar alıp başını gitsin. Evvela bu durumdan kim kâr, kim zarar edecek görülsün. Ardından yeni bir TL çıkarılsın, kur dengelensin” ifadelerini kullandı.

PPK TOPLANTISI ÖNEMLİ

Bu arada, Merkez Bankası’nın müdahalesinin TL varlıklar adına faydalı olacağına kanaat getiriliyor.

AA Finans Analisti ve Ekonomist Haluk Bürümcekçi, kurumun önemli bir müdahalede bulunduğuna temas ederek, “Enflasyon için 300 baz puan faiz artışı yeterli. Kur için yeterli olmasa bile 7 Haziran tarihli PPK’da bir hamle imkânı daha var. Gerektiği takdirde o toplantıda önemli kararlar alınabilir” öngörülerini paylaştı. Bürümcekçi, şunları kaydetti: “Sadeleşme adımları kafa karışıklıklarına neden olabilir ve Merkez Bankası dilediği tepkiyi alamayabilirdi. Kurumun sadeleşme kozunu elinde bulundurduğunu ve ileriki PPK toplantılarında kullanabileceğini unutmamak gerekiyor.”