MUHAMMET KUTLU/ANKARA - Son yıllarda bilinen enerji kaynaklarına alternatif olarak gündeme gelen ve ABD, Çin, Japonya gibi gelişmiş bazı ülkelerin ekonomiye kazandırılması konusunda önemli çalışmalar yaptığı metan hidrat konusunda Türkiye de sahaya iniyor. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı çalışmalarının yanı sıra metan hidrat konusunda bir çalışma grubu oluşturan TESPAM, bu gizemli kaynağın ekonomiye kazandırılması konusunda önemli mesafe kat etmiş durumda. Çalışmaların beklendiği gibi sonuçlanması durumunda Türkiye’nin trilyon dolarlık yeni bir enerji kaynağına kavuşması mümkün olabilir.

“TÜRKİYE İÇİN ÇOK ŞEY DEĞİŞEBİLİR”

Keşfedilmiş konvansiyonel kaynakları olmasa da, belki de ankonvansiyonel kaynaklardan sonra geleceğin enerji trendi olabilecek metan hidrat konusunda Türkiye’nin büyük potansiyeli ve avantajı olduğu belirtiliyor. Son dönemlerde yaşanan gelişmeler de, bu oyunda özellikle Çin ve Japonya’nın önde olduğunu ve metan hidrat teknolojisini üretimi ekonomik hale getirecek noktaya taşıdıklarını gösteriyor. Doğru bir yol haritası ve yenilikçi bir ekip ile Türkiye’nin de küresel anlamda önden gidecek bir pozisyon alabileceğine inanan Türkiye Enerji Stratejileri ve Politikaları Araştırma Merkezi (TESPAM), iki yıldır konu üzerine ciddi çalışmalar yürütüyor. Akit’e bu gizemli enerji kaynağı ile ilgili bilgi veren TESPAM Başkanı Oğuzhan Akyener, “Metan hidrat Türkiye’nin cihanşümul hedefleri doğrultusunda çok şeyi değiştirebilir” diyerek şunları söyledi: “1930’lu yıllardan beri uzmanlarca varlığı bilinen fakat yeni teknolojiler ile ekonomik olarak üretimi son 10 yıldır konuşulmaya başlanan metan hidrat, şimdiden geleceğin görülen en parlak enerji kaynağı olan doğalgaz atılımında, kaya gazından sonraki hamle olarak beklentiler uyandırıyor” dedi.

TÜRKİYE YENİ YAKLAŞIMLAR GELİŞTİRİYOR

TESPAM bünyesinde ülkenin milli enerji politikasına katkı sağlamak ve ülkede dünyada ilk olma niteliklerine vakıf olacak bir teknoloji geliştirme hedefiyle oluşturulmuş çalışma grubunun 2 yıldır faaliyetlerini sürdürdüğünü kaydeden Akyener; “Çalışmada büyük bir ilerleme kaydedilmiş durumda. Ülkemizde yapılan bu yönlü çalışmaların netice vermesi, doğal gaz ihtiyacının karşılanması, cari açığın azaltılması, istihdamın arttırılmasının yanı sıra; Türkiye’nin geç kaldığı petrol ve gaz alanında tüm küresel oyunculardan farklı bir adım atarak, iki adım önden gitmesine, kendi kaynaklarını tespit ederek, geliştirmesine, enerji bağımsızlığından da öte, enerji teknolojilerinde önemli oyunculardan biri haline gelmesine katkı sağlanması hedefleniyor” bilgisini paylaştı.

TESPAM Başkanı Oğuzhan Akyener, Türkiye’nin bu teknolojiye sahip olmasının küresel anlamda birçok dengeyi değiştireceğine dikkat çekerek, “TESPAM da Türkiye adına bunu bilmekte ve bu minvalde çalışmalarını sürdürmektedir” ifadelerini kullandı.

EKONOMİK OLARAK ÜRETİMİ MÜMKÜN MÜ?

ABD, Japonya, Çin, Kanada ve Rusya gibi ülkelerde bu soruya cevap verme gayeli birçok çalışma yapıldığı bilinmektedir. Bu ülkelere Hindistan’ı da eklersek son 30 yılda metan hidrat kaynakları tespiti ve üretimi gayeli dünya genelinde 400’ün üzerinde sondaj yapıldığı bilinmektedir. Bu kapsamda bazı testlerin de başarılı neticeler verdiği bir gerçektir. Özellikle Çin ve Japonya’nın çalıştığı bazı lokasyonlarda yaptığı başarılı testler neticesinde ekonomik üretim yapabileceğine ve hatta bunu 2023 – 2027 yılları arasında gerçekleştirebileceğine dair açıklamaları kamuoyunda ciddi yankı bulmaktadır. Örneğin, Japonların yaptığı başarılı testlerden sonra, Çin de 2017 yılı haziran başında açtıkları hidrat kuyusundan test üretimi gerçekleştimeyi başarmış ve bir kuyudan 20.000 metreküp/gün debide doğal gaz üretmeyi başarmıştır.

METAN HİDRAT NEDİR?

Genel olarak, daha ağır olan 46 adet su molekülünün, yüksek basınç ve düşük sıcaklıklı ortamda, 8 adet metan molekülünü bir kafes şeklinde kuşatarak hapsetmesi ile oluşturduğu katı forma verilen isimdir. Yani metan hidrat, ilgili sıcaklık ve basınç ortamında, katı halde bulunan su ve metan bileşimidir. Dünya geneli için verilemediği gibi Türkiye için de rakamsal bir yorumda bulunmak için henüz erken. Fakat, Türkiye’de metan hidrat kaynakları anlamında, potansiyel teşkil eden bazı lokasyonlar mevcuttur. Türkiye’nin deniz alanlarında metan hidrat kaynaklarının bulunma ihtimali oldukça yüksektir.