Yeni Hükümet Sistemi’yle birlikte bütçe yetkisi de Cumhurbaşkanı’na geçmiş oldu. Bakanlar kurulunun sunduğu, merkezi yönetim bütçe tasarısı ile milli bütçe tahminlerini gösteren raporu, cumhurbaşkanı artık bütçe kanun teklifi olarak yine mali yılbaşından en az 75 gün önce TBMM’ye iletecek.

MECLİS’E BAŞKAN SUNACAK

AK Parti Ekonomi İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Cevdet Yılmaz, yeni sistemde Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın çok önemli bir yapı olacağını belirterek, “Bütçeyi hazırlama, Meclis’e teklif etme yetkisi artık Başkanımızın. Temel öncelikleri esas alan bütçe çalışmalarında geçiş dönemi Hazine ve Maliye Bakanlığı ile birlikte yönetilecek. Yeni sistemde bütçe Kalkınma Planı, Orta Vadeli Program gibi stratejilere dayalı olarak hazırlanacak. Önceki sistemde yatırım tarafını Kalkınma Bakanlığı, cari bütçeyi Maliye, transfer bütçesini de Hazine hazırlardı. Başkanlığın hazırlayacağı bütçede hepsi entegre olacak. Bütçe bütüncül hazırlanacağı için kaynak verimliliği ve koordinasyonu güçlendirecek” dedi.

ULUSLARARASI STANDARTLAR GELECEK

Strateji ve Bütçe Başkanlığı bütçe yapımında etkin rol alırken, kesin hesap kanunu teklifi Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca hazırlanacak. Bütçe sürecini Başkan en geç eylül ayının ilk haftası başlatacak. Bütçeler uluslararası standartlara uygun sınıflandırmayla hazırlanacak. Kamu idareleri harcama programlarını Cumhurbaşkanlığı’na gönderecek ve Başkan teklifi, haziran sonuna kadar Meclis’e gönderecek. AK Parti ekonomi kurmayları tarafından mali disiplinin ön planda tutularak hazırlanacak bütçede küresel gelişmeler de dikkate alınacak. Bütçede Eylül ayında önce açıklanması beklenen Orta Vadeli Plan hedeflerini etkili olması bekleniyor.

MERKEZ’İN ZOR SINAVI

Enflasyonun yüzde 15’i geçmesinin, dolar kurunun 4,80 lirayı aşmasının ardından piyasalar Merkez Bankası’na dikkat kesildi. Para otoritesinin bugünkü toplantıda atacağı adımın gerek enflasyonun ve faizin gerek kurun istikametini belirleyeceği ifade ediliyor.

YÜZDE 19 SÜRPRİZ OLMAZ

Şu aşamada her senaryo tartışılıyor.  Piyasalarda Merkez Bankası’nın faizleri 1 ila 1,5 puan arttıracağı görüşü ağır basıyor. Bu görüşü dillendirenlere göre enflasyon yükseliş trendine girdi, Hazine kâğıtları ve piyasa faizleri yüzde 20’leri buldu. 3 ayda yapılan 5 puanlık faiz artışı da göstergelerdeki bozulmayı önleyemedi. Enflasyonun yükselişinin süreceği; tüketici fiyatlarının önümüzdeki aylarda yüzde 17-18 mertebelerine çıkacağı öngörülüyor, buna kur oynamaları eklendiği takdirde yüzde 20 seviyeleri test edilebilir. Böyle bir ortamda Merkez Bankası’nın faizleri yüzde 17,75’ten yüzde 19’a çıkartması sürpriz olmaz.

FON MALİYETLERİ ARTABİLİR

Faiz artışını sakıncalı bulan çevrelere göre de Merkez Bankası bekleme moduna geçmeli. Çünkü kurumun sert bir artış kararı alması fon maliyetlerini olumsuz etkiler, yatırım iştahını baltalar, rantiyecilerin dolara ve enflasyona saldırılarını körükler.

ANALİST UYARISI

Yatırım analistleri, Merkez Bankası’nın zor bir kararın arifesinde olduğunu belirtiyor. Gedik Yatırım Algoritmik İşlemler Müdür Yardımcısı Gizmen Nalbantlı, kurumun faizleri arttırmasının da; arttırmamasının da riskler barındırdığını kaydetti. Nalbantlı, “Faiz oranlarını yukarı çekmek kredi maliyetlerinin katlanmasına, sabit bırakmak ise kur ve fiyat dalgalanmalarına neden olur” dedi.

Nalbantlı, 1 ila 1,5 puan faiz artışının fiyatlandığına işaret etti. Nalbantlı, ayrıca “1,5 puanlık artış dolar kurunun gerilemesini devam ettirir.  Ama artış yapılmaması ya da 0,50 gibi sınırlı bir yükselişe gidilmesi halinde kur oynaklıkları sürer” uyarısını yaptı.

SIKILAŞTIRICI ADIMLAR ATILACAK

İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Öğretim Görevlisi Kutay Gözgör de Merkez Bankası’nın fiyat istikrarına, enflasyonla mücadeleye büyük önem verdiğini vurguladı. Kurumun enflasyonist baskıya karşı sıkılaştırıcı adımlar atacağının altını çizen Gözgör, şöyle devam etti: “Bu çerçevede minimum 50 baz puanlık artış gelecektir. Çünkü şu anda Merkez Bankası için en önemli konu başlığı fiyat istikrarını temin etmek. Bu bağlamda kurum, önemli adımlar atacak ve ekonomi yönetimiyle koordineli bir şekilde enflasyonun aşağı çekilmesine odaklanacaktır. Tabii faizin büyüme ve yatırımlara vurduğu darbe malum. Buna karşı gereken önlemler orta vadede alınacak, büyüme ve yatırım artışı için yapısal reformlara ağırlık verilecek.”