Ekonomi Servisi  Taşınır ve taşınmazların alım satım ile kiralama sözleşmelerinde TL dönemi resmen başladı. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın ‘Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar’da Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’i Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. TL ile yapılması zorunlu sözleşmeler ve istisna kapsamındaki sözleşmeler 25 başlık altında yeniden düzenlendi.

Tebliğe göre gayrimenkul satış, kiralama sözleşmeleri ile iş ve hizmet sözleşmeleri döviz cinsinden yapılamayacak.

Yazılım ve finansal kiralama kapsam dışında

Yurt dışında üretilen donanım ve yazılımlar ile ilgili lisans ve hizmet sözleşmeleri, gemiler ile ilgili finansal kiralama (leasing) sözleşmeleri ise kapsam dışında.

Türk vatandaşı olmayan kişilerin taraf olduğu sözleşmeler ile ihracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslimlerle döviz kazandırıcı faaliyetler için de aynı durum geçerli. 

Kamu kurumları ile Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı şirketlerinin taraf olduğu gayrimenkul satış ve kiralama dışında kalan sözleşmeler döviz cinsinden gerçekleşecek.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın işlemlerinde bankaların taraf olduğu sözleşmelerde öngörülen sözleşme bedeli ve ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden kararlaştırılabilecek.

Tarafların mutabakatı aranacak

Dövizle imzalanmış mevcut sözleşmeler TL’ye çevrilirken geçerli olacak tutar için tarafların mutabakatı aranacak. Taraflar, TL tutarında anlaşamazlarsa 2 Ocak 2018’den evvelki sözleşmelerde 2 Ocak 2018 tarihli kur geçerli olacak.

2 Ocak 2018 sonrasında yenilenen protokollerde sözleşme tarihinde geçerli olan kur dikkate alınacak. Sözleşme yenileme dönemlerinde Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranının üzerinde artış uygulanamayacak. 

Tebliğ markalardan, üreticilere ve ihracatçılara kadar ekonominin tüm paydaşları tarafından olumlu karşılandı. 

Markalar rahatlayacak

Anadolu Aslanları İşadamları Derneği (ASKON) Başkanı Hasan Ali Cesur, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın alım satım ile kiralama sözleşmelerinin TL üzerinden yapılmasının önünü açan tebliği olumlu bir adım olarak değerlendirdi. Cesur, “Düzenleme dolarla borçlanan kiracılara büyük kolaylık sağlayacaktır” dedi. Markaları rahatlatacak olan tebliğin yatırımcıları zor durumda bırakmaması temennisinde bulunan Cesur, şunları söyledi: “Türkiye’de AVM yatırımlarının 17 milyar dolarlık kısmı tamamen yabancı sermaye tarafından gerçekleştirilmektedir. Tabi bu yatırımın büyük kısmı döviz şeklinde banka kredileri üzerinde yapılmaktadır. Bu yatırımcıların da mağdur olmaması için banka ve yatırımcı arasında orta yol bulunarak bu konuya bir çözüm getirilmelidir.”

Doğan: Milli hareketimiz güçlenecek

Tüm Sanayici ve İşadamları Derneği (TÜMSİAD) Başkanı Yaşar Doğan ise düzenleme ile ilgili olarak “Hem gayrimenkullerin kiralanması işlemlerinde hem de borçlanmalarda, kısacası tüm yurtiçi işlemlerin TL üzerinden yapılması milli hareketimizi güçlendirecektir. Bölgesinde güçlü Türkiye ancak güçlü ekonomi ile gerçekleşecektir. Bu da para birimimizin güçlü olması ile sağlanabilir” değerlendirmesinde bulundu.

Kaan: Sıkıntıları tecrübemizle aşacağız

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Abdurrahman Kaan, Türkiye’nin geleceğe gerçekçi ve ayağı yere basan bir yol haritasıyla yürüyeceğini kaydederek, “İş dünyası olarak bizler de geçmiş tecrübelerimizi kullanarak bu sıkıntılı süreci atlatacağız” dedi.

Risklere karşı önlemlerini alacaklarını dile getiren Kaan,  “Yönümüzü dünyaya çevirmekten de geri durmayacağız. Unutmayalım ki bu dönemler, büyük fırsatları da beraberinde getirir. Bu fırsatları tespit ederek, isabetli hamlelerle büyük bir güce dönüştürebiliriz” diye konuştu.

Kaan, üretim ekonomisine önem vereceklerini, imalat ve ihracat odaklı büyümeyi esas alacaklarını vurguladı. Her yerlinin milli olmadığını da belirten Kaan, “Yeni dünya düzeninde bizim şiarımız şu olmalı, hem global olacağız hem de milli kalacağız, milli ekonomiyle büyüyeceğiz” dedi.

“Kriz çığırtkanlığına inat üretimden vazgeçmeyeceğiz”

Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Burkay, ekonominin atılım yapması için gerekli adımları atacakları sözünü verdi. Burkay, “Üretmek ve ürettiğimizi ihraç etmek zorundayız. Kriz çığırtkanlarına inat yatırımdan, üretimden ve istihdamdan asla vazgeçmeyeceğiz” şeklinde konuştu.

“Bursa, yine tek ses ve tek yürek olarak, gelecek hedeflerine emin adımlarla yürümeye devam edecektir” diyen Burkay, şunları söyledi: “Ekonomi yönetimimiz, finans ve bankacılık sektörleriyle birlikte reel sektörü de kapsayan düzenlemeleri hayata geçirmeyi sürdürüyor. Bununla birlikte iş dünyamızla istişare edilerek hazırlanan ve dengelenme, disiplin ve değişim kurgusuyla hazırlanan yeni ekonomi programından da umutlu olduğumuzu ifade etmek istiyorum.”

Tescil sayısında dünya birincisiyiz

Yöresel Ürünler ve Coğrafi İşaretler Araştırma Ağı (YÜCİTA) Yürütme Kurulu Başkanı Prof. Dr. Yavuz Tekelioğlu, “Türkiye’de şu an itibarıyla 375 tescil almış ürün var. Biz şu anda dünyada tescil sayısı bakımından birinci sıradayız. Geçen sene 104, bu yıl ise yaklaşık 70 tescil verildi” açıklamasını yaptı.

Tekelioğlu, Türkiye’nin coğrafi işaretler bakımından dünyada eşi bulunmayan, potansiyeli yüksek bir ülke olduğunu vurguladı. Coğrafi işaret tescili uygulamasının 1995 yılında yayınlanan bir kararname ile başladığına dikkati çeken Tekelioğlu, şöyle devam etti: “O uygulama 10 Ocak 2017’ye kadar ‘Sınai Mülkiyet Yasası’na kadar devam etti. Şimdi bu, Sınai Mülkiyet Yasasına göre yürütülüyor. Bu yasa çok önemli değişiklikler getirdi. Bu çerçevede de çok önemli gelişmeler oldu. Bizim kanunumuz bütün ürünlere tescil alma hakkı sağlıyor. Şu anda da 400’ün üzerinde ürün tescil almayı bekliyor.”