BUĞRA KARDAN

2018 Ekim ayında başlatılan enflasyonla yüzde 100 mücadele kampanyası kapsamında ürün ve hizmetlerine en az yüzde 10 indirim uygulayan binlerce firma samimiyet sınavını geçerken, bazı işletmeler 1 Ocak 2019’dan itibaren etiket fiyatlarını arttırmaya yöneldi.

Devletin ve binlerce firmanın fedakarlığına kör kalan bu işletmelerin yaptığı zamlar “Tüketiciler tuzağa gelmesin”, “Kamu otoritesi denetimlere hız versin çünkü fırsatçılar tekrar devrede” uyarılarını beraberinde getirdi. Örneğin İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı İSKİ’nin suya yüzde 10 indirim yaptığı bir ortamda damacana su şirketlerinin zam kararı alarak enflasyonla mücadele sürecinin ruhuna aykırı adım atması tepki çekti.

Şikâyet yağıyor

Dolar kurunun düşüşüne ve 9,5 liralık tavan fiyat uygulamasına aldırış etmeyen söz konusu şirketlerle ilgili Ticaret Bakanlığı’na şikâyet yağıyor. Damacana suyun fiyatını 2 lira arttırılarak 12 ila 15 liraya yükseltilmesine tepkili olan İstanbul Sucular ve Meşrubatçılar Esnaf Odası Başkanı Ahmet Turan Akkaya, vatandaşlara “Tarifenin üzerinde bir tutarla satış yapan işletmeleri bize veya ilgili kurum ve kuruluşlara bildirin” çağrısında bulundu.

Teknoloji marketlerine büyük tepki

Ünlü teknoloji marketleri de elektronik eşya ve küçük ev aletlerinde indirimlere son vererek zamlı satışlara başladı. Bu marketler satın alma iştahını daralttığı ve ekonomiye darbe vurduğu ifade ediliyor.

Tüketici Başvuru Merkezi (TBM) Onursal Başkanı Aydın Ağaoğlu, teknoloji perakendecilerine “Bindirim değil, indirim yapın ki ürün alım satımları artsın” diye seslendi. Dolar arttığında fiyatlarını ikiye katlayan perakendecilerin kur gerilediğinde indirime yanaşmadığını vurgulayan Ağaoğlu, “Bunlar mal ellerinde kalınca etiket oyunlarına başvuruyor, güya fiyatları yüzde 50 azaltıyor” şeklinde konuştu.

İndirimler devam etsin

Ekonomistler, ‘Enflasyonla Topyekûn Mücadele Programı’nın devam etmesinin tüketici fiyatlarını daha da düşüreceğini belirtiyor. Altınbaş Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Emre Alkin, enflasyonu arttıran ürünlerin fiyatlarının hem firmaların indirim kampanyaları hem de ÖTV ve KDV oranların aşağı çekilmesiyle gerilediğine dikkat çekti.

Kararlı adımlar atılmalı

Alkin, ‘Enflasyonla Topyekûn Mücadele Programı’ sayesinde konut, giyim ve haberleşme fiyatlarının dengelendiğini kaydeden Alkin, “Ancak gıda, lokanta, eğitim harcamalarında istenen sonuç elde edilemediğini görüyoruz. Demek ki daha önemli ve kararlı adımlar atılmalı” dedi.

İthalat vergileri gözden geçirilsin

Türkiye’nin hammadde, ara mamul ve yatırım malı ithalatının arttığını hatırlatan Alkin, “Bu ürünler için alınan vergiler korkunç oranlarda. Bu vergileri gözden geçirmekte, indirim ya da muafiyet gibi kararlar almakta yarar var” önerisini getirdi.

Alkin, ‘Enflasyonla Topyekûn Mücadele Programı’nın 2019’da da uygulanmasının ekonomiye; ürün ve hizmet fiyatlarına olumlu katkı sunacağına işaret etti.

"Yüzde 15’in altını görebiliriz"

Piri Reis Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu, enflasyonun gerilemeye devam edeceğinin altını çizerek, “Tüketici fiyatları ilk yarıda yüzde 20’nin, ikinci yarıda yüzde 15’in altına inebilir” tahminini paylaştı. Aslanoğlu, ekonomi yönetiminin aldığı tedbirler sayesinde kurda yukarı yönlü oynamaların fiyatlara etkisinin cüzi olacağını sözlerine ekledi.