Türkiye’de emekli olma yaşı dünya ortalamasının çok çok altında. Avrupa’da 60 yaş altına emekli maaşı bağlayan ülke yok. Oysa Türkiye’de ilk defa sigortalı olunan tarihe göre kadınların 40 erkeklerinse 44 yaşında emekli olduğunu görmekteyiz. Bunun doğal sonucu olarak işçi, esnaf ve memur emekli sayımız 9 milyona yakın. Sosyal sigorta sisteminin sağlıklı biçimde işleyebilmesi için 9 milyon emekliye karşılık 40 milyon sigortalının olması gerekiyor. Oysa sigortalı sayımız bunun çok altında.

Erken yaşta emekli olmanın doğal sonucudur çalışan emeklilerin olması. Çünkü çalışma çağındaki birey her ne kadar emekli maaşı olsa da fıtratı gereği bir iş yapacaktır. Emeklinin çalışmasının bir diğer nedeni ise başkaca birikimi yoksa sadece emekli maaşı ile geçinememesidir. Bu nedenle emeklilik sonrası çalışma oldukça yaygın. Ayrıca hem emekli maaşı alıp hem çalışılan işyerinden ücret geliri elde etmek de oldukça cazip.

Burada çalışan emeklilerimize bazı uyarılar yapmanın isabetli olacağını düşünmekteyiz. Çünkü bu uyarılarımıza konu olan olaylar nedeniyle göre emeklilerin maaşının kesildiği ve hak kaybı yaşadıklarını görmekteyiz.

Bir emeklinin sigortalı çalışmakla iki tercihi bulunuyor. İlk tercih maaşının kesilmesidir.  İkinci tercih ise maaşının kesilmeyip destek primine tabi tutulmaktır. Emekli işçinin bu tercihi işvereninin SGK’ya vereceği işe giriş bildirgesi ile yapılmaktadır. Ekonomik tercih ise maaşın kesilmeyip destek primine tabi çalışmaktır.

Emeklilik sonrası işe girip sigortalı çalışacak olan emekli işçi, işverenine mutlaka emekli olduğunu söylemeli ve destek primine tabi işçi olarak işe giriş bildirgesi verilmesi gerektiğini hatırlatmalıdır. Bu hatırlatma yapılmayınca işveren veya işe giriş bildirgesi veren muhasebecisi, işe giriş bildirgesini destek primli vermeyip normal işçi gibi verince emeklinin maaşı kesiliyor. Emekli bu durumu ancak bankaya maaş çekmeye gidip maaşının yatmadığını öğrenince anlayabiliyor.

Böylesi bir olgu nedeniyle bankaya maaşı gönderilmeyen emekli işçinin bankaya en son gönderilen maaşın olduğu aydan sonraki ayı takip eden ay sonuna kadar SGK’ya başvuru yaparak düzeltme isteme hakkı var. Bu süreye uyulursa alınmamış maaşları toplu olarak geri almak da mümkün. Ancak bu iki aylık süreye uyulmazsa yatmayan ayların maaşlarını almak mümkün değil.

Bu konuyu bir örnekle açıklayalım. Maaşını her ayın 23’ünde alan işçi emeklisi 25 Aralık 2018’de işe girmiş ancak işveren işe giriş bildirgesini emekliye mahsus destek primli olarak vermemiş ve girişi normal işçi gibi yapmışsa maaş kesilecek ve 23 Ocak 2019 tarihinde bankaya maaş yatmayacaktır. İşte bu işçi 28 Şubat 2019 tarihine kadar SGK’ya düzeltme başvurusu yaparsa alamadığı maaşlar kendisine ödenir. Eğer 28 Şubat 2019’dan sonra müracaat ederse düzeltme talebi kabul edilmez ve ödenmeyen maaşları geri alması mümkün olmaz.

Bunun için emekli işçilerin işverenlerine emekli olduklarını mutlaka belirtmeleri ve destek primli çalışmak istediklerini açıklamaları gerekiyor. Bu yapılmaz ve hatalı bildirge verilirse maaşın kesilmesi ve hak kaybı yaşanması kaçınılmaz.