Hükümetin yarın kamuoyuyla paylaşacağı ekonomi paketinde büyüme, üretim, istihdam hamlesi ve enflasyonla mücadele gibi konu başlıklarının yanı sıra kamuda tasarrufu artıracak adımlar da yer alacak.

Gelirler artırılacak

2019’da 60 milyar lira tasarruf etmek, geliri 16 milyar lira artırmak için radikal tedbirlere başvurulacak. Bu çerçevede ihalesi yapılmamış ve başlamamış projeler askıya alınacak. Dev projeler yabancı yatırımcılarla, dışarıdan fon temin edilerek hayata geçirilecek.

Makam otomobilleri, lojmanlar ve sosyal alanlara yönelik harcamalarda sınırlamaya gidilecek. Kamuda yeni idari hizmet binası yapımına ve kiralanmasına onay verilmeyecek. Kamu iktisadi teşebbüslerinin (KİT) verimlilikleri artırılacak. Döner sermayeli kurumlar, açık ve şeffaf olacak. Kamu Maliyesi Değişim ve Dönüşüm Ofisi’yle tasarruf tedbirlerinin uygulanıp uygulanmadığı yakından takip edilecek. Ofis tarafından giderleri azaltacak, gelirleri artıracak önlemler de belirlenecek.

Teşvikler ele alınacak

Tüm teşvikler ve vergi indirimleri yeniden ele alınarak makroekonomik hedeflerle uyumlu hale getirilecek. Stratejik sektörlerin ve yatırımların ardında durulacak. Kamu kurumlarının ithal ürün alımı geriye çekilecek, yerli malı kullanımına odaklanılacak. Tarım ürünlerinde üretim tahminlerinin sıhhatli bir şekilde yapılabilmesine imkân veren bir erken uyarı sistemi, gıda mamullerinde de fiyat dalgalanmalarının olup olmadığını saptayacak denetim mekanizması devreye alınacak.

Verimlilik artacak

Ekonomistler, açıklanacak ekonomi paketinde bütçe disiplininin ön plana çıkacağı kanaatinde. Piri Reis Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu, Yeni Akit’e yaptığı açıklamada pakette bütçe hedefini tutturma vurgusunun yer alacağını kaydederek, “Öyle görünüyor ki yeni dönemde kamuda verimliliği artıracak, giderleri aşağı çekecek, gelirleri yukarı taşıyacak çalışmalara ağırlık verilecek” dedi.

Yeni dönemde büyümeyi, geliri ve refahı artıracak adımların ön planda tutulacağını anlatan Aslanoğlu, “Bu kapsamda tarım yatırımlarına önem verilecek, stratejik sektörler teşvik edilecek. Krediler önemli ve verimli alanlara yönlendirilecek. Vergi reformuna gidilecek” ifadelerini kullandı.

Kırılganlık azalacak

Yeni Ekonomi Programı’na (YEP) da değinen Aslanoğlu, “Programın rolüyle ekonomik kırılganlık minimum seviyelere indiriliyor. Yerli üretim ve ihracat perçinleniyor. Güçlü ve kaliteli büyümenin önü açılıyor” yorumunda bulundu.

Bütçede denge kurda ölçüsüzlük var

Türkiye’de 10 yıl önceye göre dolar bazında bütçe gelirleri 3 milyar dolar kadar azaldı. GSYH ise 7.4 milyar dolar arttı. Uzmanlar, dolar bazında milli gelir ile vergi gelirlerinde büyüme olmadığına dikkat çekiyor. 10 yılda en büyük değişim faiz dışı giderler ile faiz giderlerinde yaşandı. Bütçede faiz ödemeleri 38 milyar dolardan 15.6 milyar dolara indi ve 22.4 milyar dolar azaldı. 2008’de patlak veren ve uzun süre devam eden küresel kriz ile faiz oranlarındaki düşük seyir hükümetin iç borçlanma sürecine de yansıdı ve borçlanma azaldı. Elde edilen 22 milyar dolarlık fazla ise faiz dışı harcamalara gitti. Uzmanların yorumuna göre kamuda çalışanların maaşları, sosyal güvenlik harcamaları, altyapı yatırımları ve cari transfer olarak bütçeden 10 yıl öncesine göre 27.7 milyar dolar daha fazla para çıkıyor. Kabinenin tasarruf konusundaki ana seçeneğinin ise kamu harcamalarının olması bekleniyor.

Yerli malı düzenlemesi

Kamu alımlarında sağlıktan inşaata, tarımdan sanayiye ve elektroniğe kadar çeşitli alanlarda kullanılan 761 eşya için istisnai durumlar dışında ithalat izin belgesi verilmeyecek. Bu eşyalar arasında LCD/LED TV’ler, lunapark oyuncakları, bazı motosikletler, aydınlatma cihazları bulunuyor.

İşte tasarruf alanları

-31 milyar TL Yatırımlar

-13,7 milyar TL Teşvikler

-10,1 milyar TL Sosyal güvenlik

-2,5 milyar TL Mal ve hizmetler

-2,7 milyar TL Diğer alanlar