Buğra Kardan  

2003’te hayat bulan Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) radikal değişikliklere gidiliyor. Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın sistemin yeniden yapılandırılacağını açıklamasının ardından ekonomi kurmayları çalışmalara başladı. BES’i geliştirmeye ve derinleştirmeye dönük bu çalışmalarla tasarrufların önemli ölçüde arttırılması amaçlanıyor.

Fon oluşturulacak

Yeni reform paketine damga vuran BES’le ilgili yol haritası hazırlandı. Buna göre sistem, kıdem tazminatı fonuyla birleştirilecek. Çalışanlardan ve işverenlerden yapılacak kesintiler bu fonda toplanacak. Çalışanların sisteme yatıracağı oran kazançlara göre, azdan az çoktan çok olmak kaydıyla belirlenecek.

Fon, Otomatik Katılım adı altında toplanacak ve zorunlu hale gelecek. Ancak zorunluluğun süreli mi yoksa emekli olana kadar mı devam edeceği konusu belirsizliğini koruyor. Hükümet tarafından koyulan hedefler ise büyük. Bakan Albayrak tarafından BES’te biriken fon tutarının 5 senede milli gelirin yüzde 10’una dayanacağı ifade ediliyor. Şu anda sistemde 99 milyar lira bulunuyor. Gerek Gönüllü BES gerek kıdem tazminatının rolüyle bu rakamın 500 milyar lirayı aşacağı kaydediliyor.

Refah artacak

Sosyal güvenlik müşavirleri, emeklilik sisteminin reforme edilmesinin refahı arttıracağını vurguluyor. Aynı müşavirler, “Reformların katkısıyla emeklilerimiz gelirlerini arttıracak ve maddi sorunlarla karşılaşmayacak, geçimini rahatlıkla temin edecektir” görüşünde birleşiyor.

Sosyal Güvenlik Müşavirleri Derneği (SGMD) Üyesi Ali Duman, yardımcı ve tamamlayıcı maaş görevi gören BES’in yeniden yapılandırılmasının tasarrufları arttıracağını; ekonomiyi şoklara karşı dayanıklı kılacağını dile getirdi.

Ülkeye yararı olacak

Sistemin büyütülmesinin; fon tutarını 560 milyon liraya taşınmasının ülkeye yararı olacağına işaret eden Duman, ayrıca şu önerileri paylaştı: “Tabii kıdem tazminatı fonunun da anlamlı ve faydalı olması için önemli kararlar alınmalıdır. Örneğin fona iştirak edenlere yüzde 25 devlet katkısı uygulanabilir. Böyle bir adım çok ama çok olumlu olur. Uygulama BES’le birebir aynı olmamalıdır. Bir defa fona üç sene kalanlara katkı verilmemesi yanlış olur.  Bunun yerine ayrı bir model devreye sokulabilir. Fona dahil olanlara, teveccüh edenlere ilk sene yüzde 5, ikinci sene yüzde 10 katkı payı verilebilir. Bu pay kademeli olarak arttırılabilir.”