Hükümetin hayata geçirdiği önlemler, ekonomi yönetiminin uygulama koyduğu makro ve mikro reformların rolüyle sebze fiyatları aşağı geliyor. 2018’de kilosu 9-10 liraya kadar çıkan soğan ve patateste makul fiyatlardan satışlar devam ediyor.

Fiyatta uygunluk

Marketlerde soğanın kilosu 1 ila 1.5 liradan, patatesin ise 2 ila 2.5 liradan müşterileriyle buluşuyor. Domates fiyatlarında da indirimli günler devam ediyor. Ürünün fiyatı rekolte artışına ve satış bölgesine bağlı olarak minimum 0,50 ila 1 lira hattına oturdu.  5-6 ay evvel domates 10 liradan alıcı buluyordu.

Reformlar meyve verdi

Sebze fiyatlarının 6 ayda yüzde 40 gerilemesi ekonomistlerce “Alınan önlemler sonuçlarını vermeye başladı. Tarım Kredi’nin, yerel yönetimlerin ve SERA AŞ’nin devreye sokulmasıyla temel tüketim ürünleri her eve girer oldu” şeklinde yorumlandı. Aynı ekonomistlerce üretim artışının devamı halinde yeni indirim haberlerinin gelebileceği de vurgulanarak, şu görüşler dile getirildi: “Tabii kur faktörünü de unutmamak gerekiyor. Dolar bir senede yüzde 10 eridi, 5.71 lira seviyesine çekildi. Bu durum ithalat giderlerini frenledi, üretici fiyatlarını sınırladı. Doğal olarak tüketici fiyatları normale döndü. Haliyle mart ayının ardından sebze fiyatları kontrol altına alındı. Şu anda da dibe vurdu. İlaveten üretimde ibrenin yukarı dönüşünün, yüzde 2,7 artışının da sebzeye  erişimi kolay kıldığını da hatırlatmakta yarar var.”

Planlı üretim yapılmalı

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Başkanı Şemsi Bayraktar ise planlı ve örgütlü üretimin sebze fiyatlarının oynaklığını önleyeceğini belirtti.

Bayraktar, “İthalattan kurtulmak için her alanda üretim yapmamız, teşvikleri arttırmamız ve vergi indirimlerine yenilerini eklememiz gerekiyor” dedi.

Kooperatifler dönüştürülmeli

Tarladan markete fiyat artışının en önemli nedeninin üretici örgütlenmesinin yetersizliği olduğuna işaret eden Bayraktar, “Ne yazık ki, kooperatiflerimiz idari ve mali olarak güçlü değil. Ama bunları dönüştürebiliriz. Eğer böyle bir adım atarsak üreticimiz ürününü değerine satabilir. Hem üretici hem de tüketici fiyat oynaklıklarından korunabilir, spekülatif eylemlerin önüne geçilebilir” ifadelerini kullandı.

Fiyatlar zıplamayacak

Kur ve arz sıkıntısı nedeniyle geçen yıl gıda ve sebze meyve ürünlerinde yaşanan fahiş fiyat artışlarının bu kış yaşanmayacağı beklentisini dile getiren perakende sektörü temsilcileri enflasyonun düşmesi ve şirketlerin güvenli gıda yatırımlarından dolayı sıkıntı yaşanmayacağı görüşünü dile getiriyor.

Sarımsakta gümrük vergisi indirildi

Spekülatörlerce fiyatı şişirilen sarımsağın ithalatında uygulanan birim gümrük kıymeti aşağı çekildi. Kurutulmuş sarımsak için ton başına birim gümrük kıymeti 3 bin dolardan 2 bin dolara, diğer sarımsaklar için de ton başına birim gümrük kıymeti 4 bin dolardan 3 bin dolara indirildi.