Nevzat Orbay 

Türkiye ekonomisinin belkemiği olan KOBİ’lerin de konumlandığı Organize Sanayi Bölgeleri (OSB), üretimin yanı sıra istihdamın da adresi oldu. Ülke genelinde 1 milyon 881 bin kişinin istihdam edildiği OSB’lerin sayısının artırılması girişimleri, 11. Kalkınma Planı’nın uygulanmasıyla hayat bulacak. Bu kapsamda 2019-2023 yılları arasında proje maliyeti 4.5 milyar lirayı bulacak 64 OSB’nin tamamlanması hedefleniyor. Bu yolla 440 bin yeni istihdam sağlanmış olacak.

Maliyeti 4.5 milyar lira

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank’ın açıklamalarına göre; plan döneminde 18 bin 400 hektar alana sahip 64 OSB altyapı projesi kredilendirilip tamamlanacak. 64 OSB’den üçü gıda, üçü tekstil, ikisi mermer, ikisi deri, biri medikal ve biri metal olmak üzere toplam 12’si ihtisas OSB’si olacak. Diğerleri ise karma OSB’den oluşacak. 64 OSB’nin proje maliyetinin 4.5 milyar lira olması bekleniyor. Bu OSB’lerin ekonomiye kazandırılmasıyla birlikte yakla­şık 440 bin ilave istihdam sağlanacak.

Nerelerde kurulacak?

Plan döneminde kredilendirilip tamamlanacak OSB projelerinden 10’u Marmara, 12’si Ege, dördü Akdeniz, 12’si İç Anadolu, 10’u Karadeniz,12’si Güneydoğu ve dördü Doğu Anadolu Bölgesi’nde yer alıyor. İl bazında bakıldığında beş OSB projesiyle Ankara ilk sırada yer alırken, bu ili dörder OSB ile Şanlıurfa ve Tekirdağ, üçer OSB’yle de Balıkesir ve Yalova izliyor.

31 yeni sanayi sitesi kurulacak

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın birebir desteklediği bu süreçte 31 yeni küçük sanayi sitesinin (KSS) kurulması öngörülüyor. Küçük sanayi sitelerinin altyapılarının tamamı ve üstyapı tesislerinin yüzde 70’e kadar olan kısmı krediyle destekleniyor. Sanayi siteleri de kredi desteğinden, emlak vergisi muafiyetinden, KDV muafiyetinden, çevre ve temizlik vergisi indiriminden, yapı denetim kuruluşlarına ödenecek bedelde yüzde 75 indirimden ve belirli işlemlerde damga vergisi ve harç istisnası desteğinden faydalanabiliyor.

Plan döneminde tamamlanması öngörülen sanayi sitelerinin sekizi Akdeniz’de, ikisi Ege’de, üçü Marmara’da, dördü iç Anadolu’da, beşi Karadeniz’de, ikisi Güneydoğu Anadolu’da, yedisi Doğu Anadolu’da bulunuyor. Ayrıca Türkiye’nin dış ticaret açığını kapatmaya yönelik sanayi ürünlerinin üretildiği endüstri bölgesi yatırımlarının da hayata geçirilmesi öngörülüyor.

Cari açığı önleyici destek

Bugüne kadar 19 endüstri bölgesi ilan edilirken, plan döneminde onun üzerinde endüstri bölgesi daha kurulması hedefleniyor. Endüstri bölgelerinin tam kapasiteyle üretime geçmesi halinde, yaklaşık 32.5 milyar dolarlık yatırım hayata geçecek. Bu yatırımlar 86 bin kişiye istihdam oluşturacak. Cari açıkta yılda 18.5 milyar dolarlık azalma yaşanacak.

Türkiye’de 313 OSB var

Resmi kayıtlara göre 1960’lı yıllarda Beş Yıllık Kalkınma Planları doğrultusunda ilk pilot OSB Bursa’da kuruldu.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerine göre 2002’de Türkiye’de 193 OSB faaliyetteyken, 2003-2019 yılları arasında 120 OSB daha kuruldu. Bugün itibarıyla toplam OSB sayısı 313’e çıkmış durumda. OSB’lerde yaklaşık 53 bin firma faaliyet gösterirken, 1 milyon 881 bin kişiye istihdam sağlandı. Bakanlık verilerine göre 1962-2002 arasında yıllık ortama iki adet OSB projesi biterken, 2003-2018 ara­sında yıllık ortalama 8 adet OSB projesi bitirilerek sanayicilerin hizmetine sunuldu.