Orhan AYSEZEN   Yeniakit.com.tr  Geçmişte en hassas doğal sit alanlarında arkeolojik kazı, inşaat yapılamıyordu. Bundan böyle bu tip alanlarda örneğin "kuş gözlem kulesi" yapılabilecek. İzne tabi olmak kaydıyla arkeolojik kazı da başlatılabilecek.

Diğer doğal sit alanı çeşidi, seyrek yerleşik nüfusa sahip bulunan "Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Doğa Alanında" daha önce de maden çıkarılmasına izin veriliyordu. Yeni ilke kararında madencilik faaliyetine şartlar getirildi. Buna göre söz konusu doğa alanlarında "Teknik raporla tespit edilmiş zorunlu haller dışında delme-patlatma yöntemlerinin kullanılmaması, habitat bölünmesiyle flora, fauna kaybının en aza indirilerek ekolojik koridor oluşturacak tedbirlerin alınması, bölgeye ilişkin olarak ekolojik etki değerlendirme raporu hazırlanması koşullarıyla; Madencilik Faaliyetleri ile Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliği, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Artıklarının Kontrolü Yönetmeliği, ÇED Yönetmeliği hükümleri ve diğer ilgili mevzuata uygunluğun sağlanması şartlarıyla madencilik faaliyeti" yapılabilecek.

Bu amaçlarla ocak açılabilecek, ancak bozulan alanların doğaya yeniden kazandırılması amaçlı toprak dökümü hariç, toprak, cüruf, çöp, hafriyat, sanayi artığı vb dökülemeyecek.

Resmi Gazete'de yayınlanan ilke kararı değişikliğine göre artık birinci derecedeki hassas doğal sit alanlarında bilimsel araştırma yapılabilecek.

Geleneksel sosyal ve ekonomik hayatın sürdüğü doğal güzelliklerin bulunduğu ikinci sıradaki "Nitelikli Doğal Koruma Alanlarında" ise artık günübirlik anlamda mesire alanı kurulabilecek. Ancak bu mesire yeri inşaat içermeyecek, kır evi, kır kahvesi gibi unsurlara izin verilmeyecek. Buralara kıyı mevzuatına uygun park ve rekreatif alanlar da yapılabilecek.

Geçmişte söz konusu alanlarda doğal kaynak suyunun isalesine ve jeotermal kaynak suyunun sondaj ve isalesine yönelik uygulamalar ilgili Bakanlıkların görüşleri doğrultusunda yapılabiliyordu, bundan böyle doğal kaynak suyunun kullanımına ve kaynak tuzlasına yönelik uygulamalar, ekonojik dengeye etkisine ilişkin ÇED İzin Denetim Genel Müdürlüğü, DSİ, MTA görüşleri doğrultusunda yapılabilecek. Nitelikli doğal bölgelerde inşaata gidilmeden mevzuata uygun avlak sahası ayrılabilecek.

Nitelikli doğal alanlara kamping fırsatı getirildi. Kadastral yola cepheli parsellerde koruma amaçlı imar planı yapılması veya fonksiyon ayrılması koşuluyla çadır, çadır-araba, oto karavan ve bungalovların yer alacağı kamping alanları düzenlenebilecek. Bungalovların yüksekliği 4,5 metreden fazla olamayacak. Nitelikli doğal alanlara imar ve kıyı mevzuatı çerçevesinde, imar planına gerek duyulmayan denize girme, güneşlenme ve amatör su sporları gibi faaliyetleri gerçekleştirmek amacıyla seyyar duş, gölgelik, soyunma kabini, büfe, tuvalet, su sporları sökülebilir-takılabilir malzeme deposu yapısı ve imar planında olma koşuluyla iskele yapılabilecek. Yeni bir uygulama olarak içme suyu olmayan, sadece sulama amaçlı baraj ve göletlerde Tarım Bakanlığından izin alınarak su ürünleri faaliyetlerine izin verilebilecek.