Hak ihlalinde kime gidilir? sorusu vatandaşlara soruldu. Vatandaşlardan bazılar hak ihlali durumunda polisi, bazıları anayasa mahkemesine ve bir kısmı da sosyal medyada hak aranabilineceğini ifade etti. Peki, aslında Hak ihlalinde kime gidilir? Hak ihlali durumlarında gidilecek makamlar konuya göre değişiklik göstermektedir. İşte hak ihlali durumunda başvurulacak makamlar...

Hak ihlalinde kime gidilir? 

Türkiye'deki engelli bireyler, haklarının ihlal edildiklerini düşündükleri durumlarda yargı yetkisine başvurabilirler ve ilgili ihlallerin değerlendirilmesi veya düzeltilmesi için çeşitli makamlara dilekçe ile başvurabilirler.

İdarî ihlal durumunda

İdarî ve siyasî yollardan hak arama ise Anayasa'nın 74. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, kişiler kendileriyle ve kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında yetkili makamlara ve Türkiye Büyük millet Meclisi'ne yazılı olarak başvurabilirler. Hükümde TBMM özel olarak zikredilmiş olduğuna göre, burada sözü edilen 'yetkili makamlar' idarî başvuruyla ilgili olup yürütme ve idare makamlarına işaret etmektedir. İdarî Yargılama Usulü Kanunu idarî başvuruyu ve sonuçlarını genel olarak düzenlemiş olduğu gibi, hukukumuzda idarî işlemlere karşı itiraz yoluyla başvurulabilecek makamları gösteren başka kanunlar ve düzenleyici işlemler de vardır. Bu nokta, özellikle disiplin işlemleri bakımından özel bir önem taşımaktadır.

Siyasî ihlal durumunda

Anayasa siyasî başvuru makamı olarak sadece TBMM'yi göstermiştir. TBMM'ye hem genel olarak kişisel ve kamu ile ilgili dilek ve şikâyetler, hem de özel olarak insan hakları talepleri ulaştırılabilir. Birinci türden şikâyetler TBMM Dilekçe Komisyonu'nca, insan haklarıyla ilgili olanlar ise TBMM İnsan Hakları İnceleme Komisyonu'nca incelenir. Bu talepler, yasal olarak tanınmış olmayan bir insan hakkının yasalaştırılması dileği şeklinde olabileceği gibi, maruz kalınan bir temel hak ihlâlinin giderilmesi için girişimde bulunulması dileği şeklinde de olabilir. Keza, kişinin somut bir hakkını ihlâl etmiş olan yürütme ve idare makamları hakkındaki denetim talepleri veya genel veya özel bir ihlâl iddiasının araştırılması talepleri de bu madde gereğince TBMM'ye iletilebilir.

Uluslararası koruma hakkı

İnsan haklarının uluslararası alanda korunması çeşitli düzeylerde ortaya çıkmaktadır. Türkiye açısından bunların en önemlileri, Birleşmiş Milletler çerçevesindeki koruma mekanizmaları ile Avrupa Konseyi'nin insan hakları koruma sistemidir.

Bu makamlar, ihlal edilen veya ihtiyaç duyulan alana göre değişebilir:

Sağlık Kurulu Raporu ile ilgili sorunlar için İl Sağlık Müdürlüğüne,

Okul ile ilgili sorunlar için İl ve/veya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne,

RAM ile ilgili sorunlar için Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri İl Müdürlüğüne,

Spor aktiviteleri ve ilgili spor merkezine alınmama durumunda Gençlik ve Spor Bakanlığı İl Müdürlüklerine,

Engelli kişiyi bakmakla yükümlü annelerin erken emeklilik hakkı, çocuğunuzun ve sizin sağlık sigortası, emeklilik durumu ile ilgili sorunlar için Sosyal Güvenlik Kurumuna,

Kamuda engel durumundan ötürü tayin hakları için Devlet Personel Başkanlığı'na,

Sosyal destek, ayni-nakdi yardımlar için ise Çalışma, Sosyal Hizmetler ve Aile Bakanlığı veya Bakanlığa bağlı İl Müdürlüklerine başvurulmalıdır.