Oğuzhan Gültekin  Ankara 

Uluslararası İlişkiler Uzmanı Doğancan Başaran, ABD-İran gerilimi, olası bir ABD-İran savaşında Türkiye’nin izleyeceği politika, Libya Tezkeresi ile ilgili Akit’e özel değerlendirmelerde bulundu.

“İran, karşılık verecektir”

ABD Başkanı Donald Trump’ın göreve geldiği günden beri İran’a karşı sert bir politika uyguladığını söyleyen Doğancan Başaran, “Trump, Obama döneminde İran’a uygulanan politikaları kabul etmeyen birisidir. Bildiğiniz gibi Kasım Süleymani’nin ölümünden sonra Trump, sosyal medya hesabından bir paylaşımda bulundu. ABD Başkanı Trump bu paylaşımıyla, ya Obama’dan daha iyi bir anlaşma yaparak kendi çıkarlarını korumak istiyor, ya da İran ile savaşmak istiyor. Bildiğiniz üzere Amerika nükleer anlaşmadan çekilirken 12 maddelik bir bildiri yayınlamıştı. Bu bildiride 4 madde çok dikkat çekiciydi. Bu 4 madde İran’ın tamamen Ortadoğu’daki faaliyetlerini sonlandırmasıyla alakalıydı. İran’ın Ortadoğu faaliyetlerini sonlandırması ABD’nin varlığını bölgede sürdürebilmeleri için oldukça önemlidir. İran tehdidi körfezdeki Arap ülkelerinin ABD’ye olan bağlılığını arttırdığı için ABD, İran’ı kontrol etmek istiyor. İran artık Süleymani’ye yapılan saldırıyı sineye çekmeyecektir. İran bu saldırıya doğrudan devlet düzeyinde bir cevap vermese bile, vekil aktörler aracılığıyla karşılık verecektir. Eğer devlet düzeyinde ABD’ye meydan okursa ne maddi gücü, ne de askeri gücü bunu kaldıramaz” diye konuştu.

Olası bir ABD-İran savaşında Türkiye’nin İran tarafında yer alması gerektiğini savunan Başaran, “Türkiye’nin dışarıdan gelen birinin, bölgeyi şekillendirme girişimine karşı çıkacaktır. Zaten Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan da taziye için Hasan Ruhani’yi aradığında, ‘Bölgenin dışarıdan gelen unsurlar tarafından şekillendirilmesine karşıyız. Bölgeye yapılacak her türlü müdahaleyi reddediyoruz’ demişti. Olması gereken de budur. Ama İran ABD’nin olmadığı bir dönüşüm içerisine girerse o zaman farklı opsiyonlar değerlendirilebilir” ifadelerini kullandı.

“Libya tezkeresini eleştirmek yersiz bir tutumdur”

Türkiye’nin, Libya’ya asker göndererek bölgenin istikrarını sağlamaya katkı sağlayacağını ifade eden Başaran şöyle devam etti; “Türkiye’nin İsrail ve Mısır ile arasının bozuk olmasını kendisine fırsat bilen Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) söz konusu bu ülkelerle anlaşmalar yapmaya başladı. Bu anlaşmalarla Doğu Akdeniz’de bir oldu bittiyle Türkiye’nin haklarını gasp etmeye çalıştılar. Aynı zamanda biz Doğu Akdeniz’e farklı bir açıdan baktığımızda, Suriye başta olmak üzere birçok yerden kuşatıldığımızı gördük. Buna karşılık olarak hem Libya’nın istikrarı için hem de söz konusu kuşatmayı yarmak için Libya ile anlaşma imzaladık. Libya’ya gidecek askeri birlikler için eleştiriler tamamen yersizdir. Çünkü Libya’da eğer Hafter başa gelirse Türkiye’yi daha sıkıntılı süreçler bekliyor.”