Doğu Türkistan Milli Meclis Başkanı Tümtürk: Çin, Türk-İslam kimliğini siliyor
Doğu Türkistan’da yaşananların yalnızca öldürme değil bir milletin tarihini, kültürünü ve medeniyetini yok etmeye yönelik sistematik bir imha süreci olduğunu vurgulayan Doğu Türkistan Milli Meclis Başkanı Seyit Tümtürk, Çin yönetiminin zulümlerini Akit’e anlattı.
Haber Merkezi Güncelleme Tarihi:Milli İradenin Sesi Yeni Akit
Türkiye ve dünyadaki gelişmeleri yakından takip etmek için Google listenize Yeni Akit'i ekleyin.
Sebahattin Ayan İstanbul
Komünist Çin yönetiminin, 1949 yılından bu yana Doğu Türkistan’da Uygur Türklerine yönelik uyguladığı baskı, asimilasyon ve hak ihlalleri uluslararası kamuoyunun gündemindeki yerini korurken, “radikalizmle mücadele” ve “terörle savaş” adı altında yürüttüğü politikalar Müslüman Uygur Türkü’nün kimliğini, inancını ve kültürünü hedef almaya devam ediyor. Toplama kamplarının akıbetinden dijital gözetim uygulamalarına, yurt dışında yaşayan Uygur Türklerinin karşılaştığı tehditlerden Türkiye’deki ikamet ve vatandaşlık sorunlarına kadar pek çok başlık, Doğu Türkistan meselesinin farklı boyutlarını gözler önüne seriyor.
Doğu Türkistan Milli Meclis Başkanı Seyit Tümtürk, Çin’in bölgedeki politikalarını, uluslararası toplumun tutumunu, Türkiye’den beklentilerini ve Uygur Türklerinin yaşadığı sorunları gazetemize değerlendirdi. Tümtürk, Doğu Türkistan’da yaşananların yalnızca bir insan hakları meselesi olmadığını, bir milletin kimliğini, inancını ve kültürünü koruma mücadelesi olduğunu vurgulayarak sorularımızı cevapladı.
ÇİN'İN BASKILARI SINIRLARI AŞTI
Baskıların yalnızca bölge sınırlarıyla kalmadığı, yurt dışında yaşayan Uygur Türklerine kadar uzandığı ifade ediliyor. Çin hükümetinin diasporadaki Uygurlara, aileleri veya hukuki yollar üzerinden uyguladığı bu sınır aşan baskıları nasıl özetleyebilirsiniz?
- “Çin’in Doğu Türkistan’da yıllardır inkâr ettiği soykırım, ‘Güneş balçıkla sıvanmaz’ sözü misali, zamanla tüm yönleriyle ifşa oldu. Birleşmiş Milletler raporları, insan hakları kuruluşlarının çalışmaları, medya haberleri, röportajlar ve yayınlanan belgeler, Çin’in uygulamalarını uluslararası kamuoyunun gündemine taşıdı. Doğu Türkistan’da yaşananlar, yalnızca insanları öldürmeye değil; bir milletin tarihini, kültürünü, medeniyetini ve bütün değerlerini yok etmeye yönelik, modern, sistematik ve teknolojik bir imha sürecidir. Çin, yurt dışındaki Doğu Türkistanlıları da baskı altında tutuyor. Türkiye ve diğer ülkelerde yaşayan Uygurların aileleri, özellikle anne, baba, eş, çocuk ve kardeşleri üzerinden tehdit ediliyor. Çin yönetimi, Doğu Türkistan’daki hak ihlallerini uluslararası kamuoyuna taşıyan kişilere, ‘Bizi zor durumda bırakıyorsunuz, itibarımızı zedeliyorsunuz, bu faaliyetlerden vazgeçin’ mesajı veriyor. Aileleri rehin alarak yurt dışındaki insanları susturmaya çalışıyor. Çin yönetiminin Uygurları terörist ilan ederek kendi baskı, katliam ve soykırım uygulamalarını meşrulaştırmaya çalıştığını düşünüyoruz.
İsrail bombalayarak, Çin sistematik olarak yok ediyor
Dünya kamuoyu Filistin gibi birçok insani krize hızlıca tepki verirken Doğu Türkistan’daki durum aynı seviyede gündem olamıyor. Doğu Türkistan’da yaşananların yeterince bilinmemesinin temel nedeni nedir ve Çin yönetimi bu hak ihlallerini dış dünyadan gizlemek için hangi yöntem ve diplomasi araçlarını kullanıyor?
- “İsrail’in Filistin’de uyguladığı soykırım ve katliamlarla Çin’in Doğu Türkistan’da uyguladığı soykırım birbirinden farklı değildir. İsrail, havadan bombardımanlar, ateşli silahlar ve askeri birlikleriyle Filistin’de katliam gerçekleştiriyor. Çin ise sokaklarda tanklarla veya havadan bombardımanlarla değil; Uygur Türklerinin sosyal, kültürel, etnik, millî, manevi ve dinî faaliyetlerini kısıtlayarak sistematik bir baskı uyguluyor.
Filistin’de bombardıman altında insanlar ezan okuyabiliyor, başörtüsü takabiliyor, namaz kılabiliyor ve oruç tutabiliyor. Ancak Doğu Türkistan’da ‘Esselamüaleyküm’ demek, ‘Aleykümselam’ diye karşılık vermek, telefonda ‘Allah’a emanet’ demek bile suç sayılıyor. Oruç tutmak, namaz kılmak, ezan okumak ve başörtüsü takmak yasaklanıyor. Evlerde tesbih, seccade veya Kâbe resmi bulundurmak, cenaze namazı kılmak ve dinî nikâh yapmak dahi mümkün değil. Bu uygulamalara maruz kalan Müslümanlar, ‘İslami terörist’, ‘radikal’, ‘DEAŞ’çı’, ‘El Kaideci’ veya ‘bölücü terörist’ gibi yaftalarla suçlanarak Çin hapishanelerine gönderiliyor. İslam dünyasının ABD ve Avrupa’ya duyduğu güvensizlik, Çin’i alternatif bir güvence olarak görmesine yol açıyor. Çin, Filistin’e destek görüntüsüyle bu algıyı kullanırken Doğu Türkistan’daki Müslüman Uygur Türklerine yönelik sistematik baskılarını sürdürüyor.
DOĞU TÜRKİSTAN, TÜRK DÜNYASININ KANAYAN YARASIDIR
Türk Devletler Teşkilatı’nın Doğu Türkistan meselesindeki rolünü nasıl değerlendiriyorsunuz?
- Türk Devletler Teşkilatı’nın kurulmasını çok önemsiyoruz. Bu teşkilatın gelecekte Türk dünyasının ortak hareket etmesi açısından çok önemli bir altyapı oluşturduğuna inanıyoruz. Ancak burada bir eksiklik var. Türk Devletler Teşkilatı bünyesinde Doğu Türkistanlılardan bir temsilci veya gözlemci dahi bulunmuyor. Doğu Türkistan, Türk dünyasının kanayan yarasıdır. Bu mesele Türk devletlerinin ortak gündeminde olmalıdır. Türk Devletler Teşkilatı’nın Doğu Türkistan meselesine daha güçlü sahip çıkması gerekiyor. Niçin Doğu Türkistanlı bir temsilci bu teşkilatta yer almıyor? Niçin Uygur teşkilatlarıyla yeterince temas kurulmuyor? Türk siyasetçilerinden ve ilgili kurumlardan bu soruların cevaplarını bekliyoruz.
CUMHURBAŞKANIMIZ ERDOĞAN’DAN BEKLENTİMİZ VAR
Devlet ve sivil toplum düzeyde düşündüğümüzde, Doğu Türkistan halkının ve diasporanın Türkiye’den somut beklentileri nelerdir?
- Bugün beklentimiz, Sayın Cumhurbaşkanımızın dünya çapındaki saygın konumunu ve barışın tesisi konusundaki girişimlerini Doğu Türkistan meselesinin çözümü için de kullanmasıdır. Sivil toplum kuruluşlarımızın, Türk Dünyasından Sorumlu Genel Başkan Yardımcımız Sayın Kürşad Zorlu’nun ve Türkiye’deki büyük sivil toplum kuruluşlarının, Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatını beklemeden, vicdanlarının sesini dinleyerek Doğu Türkistan sorumluluğunu yerine getirmeleri gerektiğine inanıyorum.
Biz Doğu Türkistanlılar olarak elbette bütün kapıları çalmak zorundayız. Bu bizim sorumluluğumuz. Ancak bu gayretlerimizin zaman zaman art niyetli kişiler tarafından iftira, dedikodu ve yalan haberlerle yıpratılmaya çalışıldığını da biliyoruz. Özellikle bizi Sayın Cumhurbaşkanımıza, iktidara ve devletimize karşıymışız gibi gösterme çabaları ve içimizdeki bazı Truva atlarının yaydığı asılsız haberler bizi rahatsız ediyor. Bu nedenle birkaç yıldır kendimizi geri planda tuttuk. Şunu açıkça ifade etmek isterim: Devletimiz Doğu Türkistan meselesinde bize ihtiyaç duyduğu ve kapımızı çaldığı takdirde bunu emir telakki ederiz. Hiçbir maddi veya manevi beklenti içinde olmadan, 24 saat, 365 gün devletimize hizmet etmeye, danışmanlık yapmaya ve fikir üretmeye hazırız. Gerekirse yalnızca elimizi değil, başımızı ve gövdemizi de taşın altına koyarız.
Rusya-Ukrayna Savaşı’ndan Azerbaycan-Ermenistan arasındaki gelişmelere, Suriye’den Libya, Sudan ve Somali’ye kadar birçok bölgede barış ve uzlaşma arayışlarında Cumhurbaşkanımızın rolü ön plana çıkmıştır. Doğu Türkistan konusunda da Çin’le görüşmelerde bulunmasını bekliyoruz. Doğu Türkistan, Çin’in iddia ettiği gibi yalnızca bir iç mesele değildir. Uygur Türkleri Çin vatandaşı olabilir ancak aynı zamanda bizim soydaşımız, dindaşımız ve kardeşimizdir. Çin, kendi vatandaşlarına tanıdığı hak ve özgürlükleri Uygur Türklerine de tanımalı; onların inanç, kültür, dil, eğitim ve medeniyet haklarına saygı göstermelidir.
Uygur Müslüman Türkleri 24 saat, 365 gün takip ediliyor
Doğu Türkistan dijital gözetim teknolojisinin en yoğun kullanıldığı açık hava hapishanesine dönüştürülmüş durumda. Yapay zekâdan yüz tanıma sistemlerine, DNA veri toplamadan dijital iz takibine kadar uzanan bu devasa dijital gözetim ağının amacı ne? bölgedeki günlük yaşamı ne derece eyliyor?
- Çin’in yüz tanıma ve DNA tespit sistemleriyle Doğu Türkistan’daki Uygur Müslüman Türklerini 24 saat, 365 gün takip altında tuttuğunu biliyorum. Çipli kimlikler ve yüz tanıma teknolojileriyle insanların gittikleri yerler, görüştükleri kişiler ve bütün hareketleri kayıt altına alınıyor. Yapay zekâ destekli sistemlerle kişilere puan veriliyor; geçmişleri, dinî ve siyasi faaliyetleri, tehdit oluşturup oluşturmadıkları değerlendiriliyor. Uygurlar, adeta görünmez prangalarla yürüyen esirlere dönüştürülüyor.
DNA bilgilerinin toplanması da ciddi bir endişe kaynağı. Geçmişte Doktor Oktar Babuna’nın hastalığı gerekçe gösterilerek Türk milletinden binlerce kan ve DNA örneği toplanıp yurt dışına götürülmüştü. Bu genetik bilgilerin gelecekte biyolojik, kimyasal veya nükleer saldırılarda kullanılabileceği ihtimali göz ardı edilmemelidir.
Çin’in Uygurlar üzerinde kullandığı yüz tanıma ve dijital takip teknolojilerini İsrail’den aldığını, bu sistemlerin İsrailli uzmanların desteğiyle uygulandığını biliyoruz. Doğu Türkistan davasının İsrail ve Yahudi çevrelerince desteklendiği, diasporanın bu çevrelerden fon aldığı iddia edilirken, Uygurları kontrol altında tutan teknolojinin Çin’e sağlanmasındaki İsrail rolü de sorgulanmalıdır.
Hindistan’ın da Keşmir’deki Müslümanlara karşı İsrail’den dijital ve askerî teknoloji desteği aldığı biliniyor. Bu nedenle uluslararası destek ararken yalnızca kimin yardım ettiğine değil, bu yardımı hangi amaçla yaptığına da bakmalıyız..
BİNLERCE DOĞU TÜRKİSTANLI TÜRKİYE’DE VATANDAŞLIK VE İKAMET SORUNU YAŞIYOR
Geçtiğimiz günlerde katıldığınız bir canlı yayın programında Uygur Türklerinin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı almasında zorlandığını ve birtakım bürokratik engellere takıldığını belirttiniz? Sizce bu engellerin sebepleri nelerdir? Ve kaç Uygur Türkü kardeşimiz vatandaşlık bekliyor?
- Bugün binlerce Doğu Türkistanlı Türkiye’de ikamet ve vatandaşlık sorunları yaşıyor. Cumhurbaşkanımızın yoğunluğunu düşünerek kendisine yük olmamak için taleplerimizi iletmekten çekindik. Ne var ki bu konudan sorumlu kişilerin görevlerini yerine getirmemesi nedeniyle kardeşlerimiz mağdur olmaya devam ediyor.
Geçen yıl Kanada hükümetinin Türkiye’de yaşayan 10 bin Doğu Türkistanlıyı ülkesine götürmeye yönelik bir program başlattığını öğrendik. Türkiye’de yaşamak isteyen, Çin’in zulmünden kaçarak ülkemize sığınan kardeşlerimizin Kanada’ya gitmek zorunda kalması bizim için büyük bir kayıp ve mahcubiyet olacaktır. Biz zaten Doğu Türkistan’dan yaklaşık 6 bin kilometre uzaklaşarak çaresizlik içinde Türkiye’ye sığındık. Şimdi vatandaşlık alamadığımız için 15-20 bin kilometre uzaklıktaki başka bir ülkeye gitmek zorunda kalırsak, gelecek nesillerimizin dilini, inancını ve kültürünü koruması daha da zorlaşacaktır. Bunun sorumluluğunu kim üstlenecek?
Bir diğer önemli talebimiz, 2012 yılından itibaren Türkiye’ye getirilen yaklaşık 12 bin Doğu Türkistanlının durumudur. Büyük bölümü vatandaşlık almış olsa da 3-5 bin kişi hâlâ çeşitli sorunlar yaşıyor. Bazı kişilerin dosyalarına G87 ve G90 gibi kodlar konuluyor. Yaptığımız incelemelerde bu kodların çoğunun somut bir suça dayanmadığını, kimi zaman yalnızca telefon görüşmeleri veya Suriye’deki Doğu Türkistanlılarla iletişim kurulması nedeniyle kişilerin terörle bağlantılıymış gibi değerlendirildiğini görüyoruz.
Elbette devletimizin güvenliğini tehdit eden durumlarda gerekli soruşturmalar yapılmalı, suç işleyenler yargılanmalıdır. Ancak somut gerekçeler olmadan insanların potansiyel suçlu gibi değerlendirilmesi doğru değildir. Aralarında 80-90 yaşındaki yaşlıların ve 5-8 yaşındaki çocukların da bulunduğu bu insanlar, ikamet ve vatandaşlık sorunları nedeniyle sağlık hizmetlerinden yararlanamıyor, çocuklarını okutamıyor, çalışamıyor ve sosyal güvenlik haklarından mahrum kalıyor.
Sözde ‘mezuniyet’ özde ‘kölelik’: Doğu Türkistan’da değişen tek şey tabelalar!
Çin yönetimi toplama kamplarının kapatıldığını ve kişilerin “mezun olduğunu” iddia ediyor; ancak sistemin sadece biçim değiştirdiği biliniyor. Açılan bu toplama kampları gerçekten kapatıldı mı, yoksa cezaevlerine ve zorunlu çalışma kamplarına dönüştürülerek şekil mi değiştirdi?
- “Bu kamplarla ilgili şunu net bir şekilde söyleyebiliriz: Kampların kapatıldığı iddiası yalandır. Kampların başka amaçlarla dönüştürüldüğü yönündeki haberler de gerçeği yansıtmamaktadır. Çin tarafından yayılan bu dezenformasyonun amacı, soykırım kamplarını meşrulaştırmak, hafife almak ve normalleştirmektir.
Çin Komünist Yönetimi yıllarca bu kampların varlığını inkâr etti. ‘Burada kamp yok, işkence yok, insan hakları ihlali yok’ diyerek iddiaları reddetti. Ancak uydu görüntüleri, yabancı basın mensuplarının ortaya koyduğu belgeler ve fotoğraflar ile kamplarda tutulduktan sonra ülkelerine dönen yabancı vatandaşların tanıklıkları, yaşananları dünya kamuoyunun gündemine taşıdı. Bu kişiler, Çin’deki kamplarda ve cezaevlerinde maruz kaldıklarını belirttikleri işkence, tecavüz ve diğer insan hakları ihlallerini kamuoyuyla paylaştı. Çin, bu kampları ‘eğitim kampı’ olarak adlandırarak meşrulaştırmaya çalışıyor. Radikal düşüncelere sahip kişilerin fikirlerinin ıslah edildiğini, ideolojik arındırmadan geçirildiğini, mesleki eğitim ve dil öğretimi verildiğini, Çin Anayasası’nın öğretildiğini ileri sürüyor. Ancak bunlar, fiziki işkencenin yanı sıra psikolojik baskı aracı olarak kullanılıyor.
diyarbakırlı 7 dakika önce eklendi.
Gündem saptırma haberi gibi.
DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
Yorumlarınız incelendikten sonra yorum kurallarına uyması halinde yayına alıncaktır.