Açılışların kolay olmayacağını; vakit alacağını kaydeden TOBB Hazır Giyim Meclis Başkanı Şeref Fayat, “Hazırlıklar sürüyor, çalışmalar devam ediyor. Ve öyle anlaşılıyor ki Ramazan Bayramı’na kadar olan süreçte cadde mağazaları öne çıkacak. Çünkü AVM’lerin 1 Haziran’dan önce devreye girmeleri mümkün değil” dedi.

Maliyetler arttı

Yoğun bir tempo içerisine giren, Covid-19 tehdidini dikkate alarak hijyen ile sosyal mesafe kurallarını kararlı bir şekilde uygulamak için ciddi bir mali yükün altına giren mağaza sahiplerini de şu sıralar en çok düşündüren konu kira giderleri. Bu giderler katlanıp duruyor.

Tepki büyük

Gelirleri daralan, yaz ile sonbahar aylarına umut bağlayan perakende grupları tarafından AVM yatırımcılarına her fırsatta kira ödemelerinin ertelenmesi veya iptal edilmesi çağrısı yapılıyor. Yatırımcıların bu çağrılara olumsuz yanıt vermeleri grupları sıkıntıya sokuyor.

Zorlu süreçte Gıda Perakendecileri Derneği (GPD), Kategori Mağazacılığı Derneği (KMD) ile Birleşmiş Markalar Derneği’nin (BMD) “Üyelerimizden 3 ay kira alınmasın” ve “2020 sonuna kadar ciro bazlı kira modeli uygulansın” tekliflerinin reddedilmesi tepki uyandırıyor. AVM’lerin söz konusu teklifleri geri çevirmelerine, kredi ödemelerini öne sürerek kira almaya devam etmelerine eleştiri yağıyor.

Market ve mağaza sahipleri, AVM yönetimlerine ekonomiyi rahatlatacak adımlar atmayı önerdiklerini hatırlatarak, şu ifadeleri kullanıyorlar: “Ne yazık ki önerimiz karşılık bulmadı. Biz de B ve C planlarını uygulamaya karar verdik. Planlarımız belli. Covid-19 korkusuyla e-ticarete ilginin önemli ölçüde arttığı ortada. İlk etapta bu ilgiyi dikkate alıp online satış kanallarımızı güçlendirmeye odaklanacağız. İlaveten yatırımlarımızı caddelere ve meydanlara kaydırmayı merkeze alacağız. Buralarda yeni şubeler açacağız, bayilikler vereceğiz.”

Çözüm önerisi

Bu ifadeler karşısında şaşkına dönen Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD) Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Altaş da önemli tavsiyelerde bulundu. Altaş, dernek üyelerine “Cirolara bakarak her ay belli oranda kira indirimi yapabilir. 2020 ile 2019’un aynı ayını karşılaştırıp cirodaki düşüşe göre indirim uygulanabilir. Belli bir dönem için sabit kiranın alınmayabilir” diye seslendi. 10 AVM yatırımı bulunan Torunlar Holding Yönetim Kurulu Başkanı Aziz Torun ise perakendecilerle sorunlarını çözebileceklerinin altını çizdi.

Böyle devam etmez

Öte yandan perakendeciler, AVM yöneticileriyle bir araya gelmekten imtina ediyorlar. Doğal olarak güven bunalımı derinleşiyor. D’S Damat, Damat ve Tween markalarını bünyesinde barındıran Orka Holding’in Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Orakçıoğlu, AYD’nin tavsiye kararlarının ötesine geçmesi gerektiğini vurguladı. Kendilerine “Şu an için nisan kirasını talep etmiyoruz. Ama bu ileride etmeyeceğimiz anlamına gelmez’ yazları geldiğine işaret eden Orakçıoğlu, “Biz neye, kime güvenelim. Bizim AVM’lerle paylaşacak bir pastamız yok. Çıkış yolu bulmak için gerekirse sağlık kurulu gibi perakende bilim kurulu oluştursun” şeklinde konuştu.