Dolar ve Euro’nun TL’ye karşı aşırı değerlenmesi AVM kiralarını da uçurdu. Bu nedenle kepenkleri kapatma noktasına gelen perakendecilerin kafalarını en çok kurcalayan konu ise kira cezaları.

Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel, üyelerinin AVM kiralarını ödeyemez duruma geldiğini belirtti. Kiraların bir ayda 240 milyon TL arttığına işaret eden Öncel, “Bir dükkân için 2017’de 30 ila 35 bin TL ödeme yapılıyordu. Bu tutar şu anda 60 ila 65 bin TL’yi buldu. AVM’lerden çekilmeyi planlayan markaların adedi artıyor. Bunlar da ‘sözleşmeniz var, yaptırım ağır olur’ diye korkutuluyor” dedi.

KİRACILAR REHİN

Ticaret Bakanlığı’nı önlem almaya çağırdıklarını hatırlatan Öncel, “Biz bakanlığa ‘kiracı 3 ay evvel bildirim yapıp ceza vermeden AVM’den çıkabilmeli” önerisini sunduk. Yanıt ne olur bilemiyoruz. Ama şu anda bırakın kira indirimi talep etmeyi, dükkân kapatmak için savaş veriyoruz. AVM’den çıkmak ne mümkün, kiracılar rehin kaldı” ifadelerini kullandı.

Öncel, AVM’leri terk etmeyi planlayan markaların 6- 12 aylık kira cezaları ile karşılaşmalarının büyük bir külfet ve önemli bir zarar anlamına geldiğini vurguladı.

KKTC MODELİ

KKTC Bakanlar Kurulu’nun aldığı bir karara atıf yapan Öncel, “Adada kiralar ile ilgili önemli bir adım atıldı. Kur sabitlendi. Sterlin 5,20, Euro 4,60, dolar 3,80 olarak belirlendi. Türkiye’de de böyle bir karar veya kanuna başvurulmalı” talebinde bulundu.

YERLİ MARKALAR TEŞVİK EDİLMELİ

Uluslararası Franchising Derneği (UFRAD) Başkanı Mustafa Aydın da, AVM’lerde dolar ile kiralama yapılmaması gerektiğini söyledi. Aydın, AVM yönetimlerine “Duyarlı olun, üreticinin yanında durun. TL’ye dönün. Hiç olmazsa kuru sabitleyin” diye seslendi. 

Ekonominin ivmelenmesi ve rekabetin arttırılması gerektiğini savunan Aydın, şöyle devam etti: “AVM’ler gibi caddelerde de markalarımız yer almalı. Biz, AVM sektörünü zayıflatmayı değil markalarımızı büyütmeyi ve ayağa kaldırmayı amaçlıyoruz. Aksi halde kendi ürünlerimizi dünyada sergileyemeyiz. Dolayısıyla da başka ülkelerin bizden aldıkları ürünleri kendi etiketleriyle daha pahalıdan bize satmalarına izin vermiş oluruz. Bunun yanı sıra yerli ürünlere yönelmeliyiz. Şu anda yerli ürünler pahalı olsa da ileride daha uygun fiyatlara satın alacağımız zaman da gelecek. Bütün yatırımlarımızı ele almalıyız. İleriye dönük yatırım planları yapmalıyız. Paranın bol olduğu zamanı geride bıraktık. Artık tasarrufa gitmemiz, daha çok çalışıp, üretip satmamız gerekiyor. Burada yatırımcılarımızın en büyük sorumluluğu kendi para birimimizi ön plana çıkarmalarıdır. AVM yönetimleri de bu hususta hassasiyet göstermelidir.”