YENİ AKİT / MEHMET CANITATLI

Türkiye, 2018 yılında yeni bir başarıya daha imza attı. Limak/Kolin/Cengiz/Mapa/Kalyon Ortak Girişim Grubu’nca, KDV dahil 26 milyar 140 milyon euroluk yapım, işletme ve devir bedeliyle ihalesi kazanılan İstanbul Havalimanı’nın ilk etabı, 29 Ekim 2018’de düzenlenen görkemli törenle hizmet vermeye başladı.

İlk faziçin için 6 milyar euro kazandı

İhaleyi kazanan konsorsiyumun, “İstanbul Grand Airport (İGA)” ismini vererek 7 Ekim 2013’te kurduğu şirket, 5 yıldır havalimanı projesini hayata geçirmek için çalışma yürütüyor. 6 milyar euroluk yatırımla hayat bulan proje toplamda 76,5 milyon metrekarelik bir alan üzerine inşa ediliyor. İlk etabında uçuşların tam anlamı ile 1 Ocak 2019’da başlayacağı havalimanının diğer etapları yolcu artışlarına bağlı olarak 2023’e kadar tamamlanacak. Havalimanının inşaatında dolgu ve sondajla bölgede kurulan onlarca şantiyede, 3 bine yakın ağır iş makinesi çalıştı.

Dünyanın en büyüğü

Kamu kaynakları yerine özel sektörün kaynaklarıyla yap-işlet-devret (YİD) modeliyle inşa edilen havalimanı, tamamlandığında 6 bağımsız pisti, 500 uçak kapasitesi, 70 bin araçlık açık ve kapalı otoparkı ve yıllık 200 milyon yolcu kapasitesiyle dünyanın en büyük havalimanı ünvanına sahip olacak. İstanbul’un kültürel ve mimari birikimini odak noktasına koyan yeni havalimanının master plan çalışmaları 2014’ün ilk yarısında tamamlandı. Bu kapsamda oluşturulan dizayn ekipleri içinde alanlarında uzman yerli ve yabancı 250’nin üzerinde mimar ve 500’den fazla mühendis görev yapmakta.

Havalimanının hizmete girmesiyle birlikte şirketin yıllık KDV dahil 1,1 milyar euro olmak üzere, 25 yılda KDV dahil 26 milyar euro kira ödeme süreci de başladı. Bu yolla devletin kasasına tek kuruş harcanmadan KDV’si ile birlikte 176 milyar liradan fazla para girecek.Şu anda günlük 5 kalkış ve 5 inişin olduğu havalimanında, taşınmanın tamamlanmasının ardından günde iki bin uçak iniş-kalkış yapabilecek. 350’den fazla destinasyona uçuş gerçekleştirilecek. Yeni havalimanı, 250 havayolu şirketine hizmet verecek.

Boğaziçi görünümlü Duty-Free alanı

İngiliz Scott Brownrigg firmasının öncülüğünde Grimshaw, Nordic, Haptic, Fonksiyon ve TAM/Kiklop’un desteğiyle tasarlanan İstanbul Yeni Havalimanı terminal binasına, dünya çapında mimar ve tasarımcıları bir araya getiren Dünya Mimarlık Festivali’nde “Gelecek Projeler-Altyapı” kategorisinde tasarım ödülü verildi. Dünyanın en büyük havalimanının projesindeki ana terminal binası, 1 milyon 300 bin metrekareyle tek çatı altında dünyanın en büyük terminal binası olacak. Ayrıca içindeki yapı ve kültür tamamen Türk mimarisini andırıyor. Çatı, büyük usta Mimar Sinan’ın eserlerinden esinlenilerek yapıldı.

Terminal binasında İstanbul’un Boğaziçi görüntüsünün verileceği çok büyük duty-free alanı olacak. Proje, tasarım olarak hem çok fonksiyonel hem de Türk kültürünün motiflerini yansıtıyor.
İGA tarafından Sosyal Yatırım Programı kapsamında hayata geçirilen “Roman Çocukları Sanatla Eğitime Dokunuyor” projesi, JCI’nın (Junior Chamber International-Genç Liderler ve Girişimciler Derneği) Uluslararası Kurumsal Sosyal Sorumluluk Ödülü’ne layık görüldü.

Havalimanının yapımını üstlenen firma, Türkiye’de havacılık sektöründe ve diğer karşılaştırmalı sektörlerde yenilenen ISO 14001:2015 Çevre Yönetim Sistemi Belgesi’ni almaya hak kazanan ilk ve tek şirket oldu.

İGA Bilişim, milli sistemler kullanacak

Tamamlandığında dünyanın sıfırdan yapılan en büyük havalimanı olacak İstanbul Yeni Havalimanı’nda bulunan bilişim teknolojileri sisteminin altyapı ve yazılım hizmetlerini sağlamak üzere İGA Havalimanı İşletmesi AŞ tarafından İGA Bilişim şirketi kuruldu. Güvenliğin üst düzeyde ve son teknolojilerle sağlanacağı yeni havalimanında ilk kez yer radarları kullanılacak.

Dünya çapında ödüller aldı

Daha açılmadan birçok alanda dünya çapında ödül alan havalimanının, veri merkezindeki elektrik sistemleri 2N, soğutma sistemleri N+1 yedekli yapıyla dizayn edildi ve Uptime Institute tarafından “Design (Tasarım)” sertifikasıyla sertifikalandırıldı. Projenin ilk ödülü ise hava trafik kontrol kulesi ve teknik binasıyla Chicago Athenaeum: Mimarlık ve Dizayn Müzesi ve Mimari Sanat Tasarımı ve Kentsel Araştırmalar Avrupa Merkezi tarafından 2015’te düzenlenen yarışmada aldı. Pininfarina ve AECOM imzasını taşıyan, Türk-İslam kültürünün ve İstanbul’un kültürel mirasının önemli motiflerinden lale çiçeğinden ilham alınarak yapılan tasarım ödüle layık görüldü. Yarışmada, dünyanın dört bir yanından gelen 370 proje değerlendirildi. Kararı, İtalyan mimar ve eleştirmenlerin oluşturduğu jüri verdi.