Kazak analist, araştırmacılar ve siyaset bilimciler Kazakistan’ın Nazarbayev sonrası dönemini Akit’e değerlendirdiler. Dünyaca ünlü terör uzmanı Prof. Dr. Asilbek Izbairov öncelikle yeni bir Cumhurbaşkanı’nın seçilmesiyle ortaya çıkan sorulardan birisinin Kazakistan’ın iç ve dış politikasında herhangi bir değişiklik beklenip beklenmediği olduğunu söyledi.

Izbairov, “Dış politikada, çok vektörlü bir yaklaşım ilan etmeye devam etmemize rağmen, belirleyici faktör dünya ülkelerinin bölge için rekabeti olacaktır” dedi.

“Türk ülkeleri kazakistan dış politikasında öncelikli olacak”

Türkçe konuşulan bölge ülkeleriyle, özellikle Orta Asya, Azerbaycan ve Türkiye ülkeleriyle ilişkilerin istikrarlı olduğunu vurgulayan İzbairov, “Bu, bölgenin tarihsel ve kültürel birliğinden de kaynaklanmaktadır. Türkçe konuşulan bölge ülkeleriyle dışa yönelik politik ilişkiler, eğer bölge aniden büyük çatışmalarla sarsılırsa, hepsinden önemlisi, güvenilir bir kale ve hava yastığıdır. Sonuç olarak, Türk devletleriyle işbirliği stratejik olarak önemli bir alandır ve Türkçe konuşan bu ülkeler Kazakistan Cumhuriyeti’nin dış politikasında ana öncelikli ülkeler olacaklardır’’ görüşünü dile getirdi.

“Türk dış politikası vektörü yürürlükte kalacak”

Kazakistan Avrasya Ulusal Üniversitesi Modern Çalışmalar Enstitüsü Müdürü Ardager Sydyknazarov da, “Kasım Cömert Tokayev, ‘Uzun yıllardan beri uluslararası politikalarla uğraşıyorum, yeni bir dönemin başlangıcını hissediyorum’ dedi. Bu sözlerin ardında uluslararası alanda büyük bir dış politika deneyimi, iç devlette bir devlet adamı deneyimi var. Ana öncelikler olarak Tokayev’in Kazakistan Birinci Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in gidişatının sürekliliğini belirlediğini göz önüne alarak, önceki tüm işbirliği vektörlerinin İslami yönde olduğu, Türk dış politikasının vektörünün yürürlükte kalacağı ve önemli değişikliklere uğramayacağı anlamına geliyor.

Tokayev, Birleşmiş Milletler, BDT, EEU, SCO, AGİT, CICA ve diğerleri: Rusya, Çin, ABD, Orta Asya ülkeleri, Avrupa Birliği, Asya ve Orta Doğu ülkeleriyle uluslararası kuruluşlarla işbirliğinin güçlendirilmesini planlamaktadır” değerlendirmesini yaptı.

“Türk dünyası kazakistan’ın önceliği olmaya devam edecek”

Siyasetbilimci, Uluslararası Türk Akademisi kıdemli uzmanı Timur Kozyrev de Kazakistan Cumhuriyeti’nin seçilen Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in hem Türk dünyası hem de Batı’da, Rusya’da ve Çin’de tanınan ve saygı duyulan dünya standartlarında bir siyasetçi, diplomat ve uluslararası yetkili olduğunu belirtti.

Kozyrev, Tokayev’in bağımsız Kazakistan tarihinin en başarılı başbakanı ve bir zamanlar önemli faturaların geliştirilmesine öncülük eden yüksek meclis odasının başarılı bir başkanı olarak da tanınmakta olduğunu vurgulayarak şöyle devam etti: “Uzun zamandır Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in en yakın ortaklarından biri olmuştur. Buna dayanarak, dış politikasında, çok vektörlü bir stratejiye dayanan Nazarbayev’in ortaya koyduğu stratejik yolun sürekliliğini koruyacağına inanmak için her neden var. Tokayev döneminde de Türk dünyası Kazakistan Cumhuriyeti’nin dış politikasının önceliklerinden birisi olmaya devam edecektir.”

“Türkiye, AB ve Hindistan ile yakın iş birliği gerekli”

Kamu Yönetimi Akademisi Diplomasi Enstitüsü’nden siyaset bilimci Askar Batalov ise, 2. Cumhurbaşkanı’nın Kazakistan’da iktidara gelmesinin, ülkenin Ulusal Lideri Nursultan Nazarbayev’in yakın gözetimi altında iktidarın bir liderden diğerine geçme çağına işaret ettiğini söyledi. Askar Batalov, “Dış politika çerçevesinde Tokayev’in figürü, Kazakistan’ın Rusya Federasyonu’na bağlılığı ve Çin ile yakın ekonomik işbirliği anlamına geliyor. Tokayev Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nden mezun olan birisi ve bu üniversite SSCB Dışişleri Bakanlığı için her zaman özel bir ekip oluşturmuş bir ekol. Bütün bunlar doğal olarak Avrasya Birliği çerçevesinde daha derin bir entegrasyon anlamına gelmektedir. Avrupa Parlamentosu örneğini ve AB’deki ortak bir para birimi getirilmesi ve uluslar üstü hükümet organlarının oluşturulması sorunu gündeme getirilecektir. Çin ile ilgili olarak, Tokayev, ‘Tek Kuşak - Tek Yön’ projesinin tanıtımını sağlamak için politikayı sürdürmek zorunda kalacaktır. Bu bağlamda, Çin’in Kazakistan’ın toprakları üzerindeki güçlü ekonomik etkisini dengelemek için Tokayev’in, Rusya’nın yanı sıra, en azından Çin’in içişleri ile olan müdahalelerini geciktirebilecektir. Bu yaşam çemberi Türkiye, AB ülkeleri ve Hindistan ile yakın işbirliğini gerektirmektedir” yorumunu yaptı.